Çend hukmên şer‘î yên derbarê hicab û cilûbergê

Ajansa nûçeyan ya navneteweyî ya Ehlebêytê (s.x) – ABNA-
Pirs: Parastinerek ku di odeya operasyonê de, li gorî qanûnê mecbûr e destên xwe heta arncên xwe li ber mêrê nenamehram nîşan bide، taklîfa wê çi ye؟
Bersiv:
Bi her rewşê re, parastina hicabê li ber nenamehram wacib e û ji bilî di demên zarûrî de û tenê bi qasê zarûrî, nayê li dijî wê tevbigerîn.
Pirs:
Ma jin dikare li ber pîsekê zarokê mumeyyiz (zarokek ku baş û xerab tê fêmkirin)، bê rusarî be؟
Bersiv:
Li gorî ihtiyata wacib(farza), divê jin laş û porê xwe ji pîsekê mumeyyiz veşêre؛ wate ew zarok ku hîn balîx nebûye، lê baş û xerab tê fêmkirin û dikare bi potansiyelî bibe mijara xwestina şehwetî.
Lê heke şehwet bi rastî were hişkandin (bi fî‘lî)، veşartina laş û por wacib e(farza).
Pirs:
Ez li zanîngehê dixwînim؛ mixabin, li hin zanîngehên ji aliyê çandî ve hicab û cilûberg ne guncav e. Ev rewş di dersê de jî tê dîtin؛ ji ber tirsê gunehê ez li dersê naçim. Taklîfa min çi ye؟
Bersiv:
Têketina nav navendên perwerdeyî ji bo fêrkirin û fêrbûnê ne şert e.
Lê wacib (farza)e ku ji nêrîna haram û her weha ji tevliheviyê ku bibe sedema fitne û fesadê, were parastin.
Di her rewşê de, erka te — bi şertên emr bi marûf û nehy ji munker — şîretkirina zimanî ye û heke pêwîst be, divê mijar were ragihandin bo berpirsyarên pêwendîdar.
Pirs:
Beşa pêşîn ya rusarî(Şapik) ku ji çadorê pêş ve dimeşe، gelo ji bo jinan zînet (xweşikatî)tê hesibandin û divê were veşartin?
Bersiv:
Heke ji bo jinan zînet nehesibîne، şert nîne.
Diyarkirina vê mijarê li ber destê kesê mukellef e.
Pirs:
Hukma pûşiyê çi ye؟ Gelo wekî libasa şuhretê tê hesibandin؟
Bersiv:
Pûşiye libasa iffêtê ye û hukma libasa şuhretê nade.
Pirs:
Lixwekirina cil û berg şuhretê li gorî moda roja îro، heke fesadek jî tune be، gelo destûr heye؟
Bersiv:
Bi her rewşê re, libasa şuhretê ew cil e ku ji ber rengê wê، qalîteya doxtinê an jî sedemên din ji bo kesê wê ne guncav e û gava li ber mirovan tê lixwekirin balê wan bikşîne û kes bi wê bibe angiştnîşan.
Li gorî ihtiyata wacib, ev cil nayê destûrkirin.
Pirs:
Berê hicaba min baş nebû؛ bi demê re min tewbe kir. Heke ez hicabek temamtir hilbijêrim، mînakî (cilên dirêj ji bo destan) bixweşim، mêrê min razî nîne û dibêje ev şêwaz efraatî ye؛ taklîfa min çi ye؟
Bersiv:
Bi giştî, ji bo parastina hicabê، razîbûna mêr şert nîne.
Pirs:
Derveyî malê hicabê parêzim، lê ez hez dikim li mal û xewngêhê cil û şêwaza kuranî (piseranî) li xwe bikim. Gelo şert heye؟
Bersiv:
Di vê rewşê de، lixwekirina cilê zayendê din، heke li ser wê navê tênîs an têzkîr were dayîn، nayê destûrkirin.
Pirs:
Gelo pêşkêşkirina porê serê jinekî misilman û muhaccabe ji bo nexweşekî kansêrê ku porên xwe windakirî ye û bi parastina hicabê bawer nîne، ji bo xwediyê porê şert e؟
Bersiv:
Bi xwe re şert nîne.
Pirs:
Maddên paqijkirinê ku bi wan çador,Şarpik (miqne)‘e û cil têne şûştin bûnek xweş a mîna misk (îtrê) hene؛ gelo lixwekirina wan li cihê ku nenamehram heye û bihîstina behna wan ji aliyê wî ve şert e؟
Bersiv:
miska behn xweşbûn ji bo jinan bi xwe re şert nîne، lê heke bibe sedema balêkişandinê ya nenamehram û bibe fesad، nayê destûrkirin.
Her weha ji bo mêr jî، heke bihîstina wê bibe sedema guneh û fesad، destûr nîne.
Pirs:
Ez xwendekarê lisansê me û çador dixweşim. Heke ez bixwazim xwendina xwe li welatên Ewropayê bidomînim û li gorî qanûna wan welatan mecbûr bim ku çador nexweşim، lê hicaba temam parêzim، gelo xwendin ji min re destûr heye?
Bersiv:
Li ser jinê wacib(farza) e ku hemû laş û porê xwe ji nenamehram veşêre.
Heke hicaba temam were parastin، xwendin bê şert e.
Pirs:
Bi vê ku li Çînê lixwekirina rusarî dibe sedema balêkişandinê ya nenamehram (heta rusariya (Şarpik)reş jî)، ji ber ku gelek jin li wir rusarî naxweşin، hukm çi ye؟
Bersiv:
Bi her rewşê re، hicab li ser jinê wacib (farza) e û ev sedemên hatine gotin destûrê ji bo terkkirina wê nade.
Pirs:
Gelo rengê cilê an çadorê dikare li hicaba jinan xera bîne؟ Gelo divê çador reş be؟
Bersiv:
Di hicab û cilûbergê wacib de، cil an rengê taybet şert nîne.
Her cilek ku hemû laşê jinê — ji bilî rû û destan heta qontaxê ku istîsna kirine — bigire û balê nenamehram nekşîne، têkane.
Pirs:
Di van demên dawî de hin jin li rê û cihên giştî û di erebeyên xwe de keşfê hicabê dikin û erebeyê wekî cihê taybet dibînin؛ erka me çi ye؟
Bersiv:
Parastina hicabê li ber nenamehram wacibek şer‘î ye û li gorî qanûnê jî li cihên giştî pêwîst e.
Di her rewşê de، erka we — bi şertên emr bi marûf û nehy ji munker — şîretkirina zimanî ye û heke pêwîst be، mijar bi ber berpirsyarên pêwendîdar yên hêzên ewlehiyê û dadweriyê were ragihandin.
Pirs:
Pîsek 24 salî bi sindroma Down heye؛ gelo divê li ber wî hicab were parastin؟
Bersiv:
Heke wî şehwet hebe، ihtiyat di parastina hicabê de li ber wan kesan pêwîst e.
Lê heke ew wekî kesekî dîn (mecnûn) bê ku temyîza cinsî hebe were hesibandin، hicab pêwîst nine.
…………….
Dawiya Peyam/