Ajansa Nûçeyên Navneteweyî ya Ehl-ul-Beyt (Silav liwanbin) – ABNA –
Pirs: Xwediyê erdekî wê erdê berdaye û hin parçeyên dîwarên dorê wê jî hilweşiyane. Ma em dikarin bêyî destûra xwediyê erdê li ser wê erdê çandiniyê bikin û paşê xwediyê wê agahdar bikin? Di vê rewşê de, berhemên hatine çandin yên kê ne؟
Bersiv: Heke tu bi temamî bawerî bi razîbûna xwediyê erdê nî، çandin caiz nîne. Lê heke bi her awayî çandin hatibe kirin، berhemên hatine çandin xwediyê toximan in.
Pirs: Ger kesek di cîhekê de seraydar û parêzvan be û xaniyê wî jî li heman cîhê be، ma ew dikare bêyî agahdariya xwediyê sereke yê malê li hewşa wê cîhê heywan û mirîşk mezin bike û ji wê dahatan bistîne؟ Bi şertê ku di dema şertnameyê de ti şert li dijî vê yekê nehatiye danîn.
Bersiv: Ev cure destwerdan bêyî razîbûna xwediyê malê caiz nîne.
Pirs: Min û hevjîna xwe ji bo gerê di xwezayê de çûyin û di hin cihan de ji erdên cotkariyê re derbas bûyin ku dîwar û parêz wan tune bû û em nizanîn xwediyê wan kî ye. Em bi awayekî derbas bûyin ku ti zirar li erdê nehate dan. Ma ev ghesb û mafê mirovan tê hesibandin؟
Bersiv: Di erdekî pir fireh de ku ji gund û deh dûr e û cîhê şîvandina heywanan e، her çend xwediyên wê razî nebin jî، derbasbûn، nimêjkirin û tiştên mîna vê qedexe nîne.
Her weha di erdên cotkariyê de ku nêzîkî gundê ne û dîwarê wan tune ye، her çend di nav xwediyên wan de biçûk (sagir) an jî dîwan (aqil tune) hebe، nimêjkirin، derbasbûn û destwerdanên biçûk pirsgirêk çê nake.
Lê eger yek ji xwediyan razî nebe، her cure destwerdan li wê erdê haram e.
________________________________________
Pirs: Erdê mezinê ku li beramber malên cîranan e، ji piştî şoreşê ve bêkar maye û bûye cîhê avêtina qir û tiştên din. Ez li ber mala xwe di wê erdê de bi firehiya 1 metre û dirêjahiya 15 metre dar û sebze çandine. Cîran jî ji wê sebzeyê bikar tînin. Ma xwarina sebze û fêkîyên ku bi ava xwe hatine çandin pirsgirêk heye؟ Erkê min çi ye؟
Bersiv: Xwarina sebze û fêkîyên ku te çandine pirsgirêk tune ye، lê ji bo destwerdana li erdê divê tu ji xwediyê wê erdê destûr bistînî û tu di vê demê de berpirsiyarê kirêya bikaranîna erdê yî.
Pirs: Ger heywan، qaz، ga û hwd. bikevin erdê cîranê، di rewşekê de ku xwediyê erdê parêzekî guncav ji bo astengkirina ketina heywanan çênekiriye û heywan rêya ketinê hebe، hukm çi ye؟ Ma xwediyê heywanê berpirsiyarê ziraran e؟
Bersiv: Heke xwediyê heywanê bi heywanê re hebû an jî heywan şev ji hêlîn û axûrê derketibe û zirar çêbibe، zirar li ser xwediyê heywanê ye.
Lê heke ev di rojê de bibe û xwediyê heywanê li gel wî nebe، xwediyê heywanê berpirsiyar nîne.
Pirs: Di derbarê mal û milkên ku di destê ghasib û ne xwediyê rastîn de bûne û ewqas li wan destwerdan hatibe kirin ku mahîyetê wan guheriye (wekî mînak malek ku li ser wê avahiya 10 qat hatibe çêkirin)، ma dikare bê gotin ku ev milk têlef bûye û xwediyê wê tenê bi wergirtina nirxê tê mafdayîn؟ Yan di her rewşê de xwediyê milkê tenê li ser aynê malê maf heye؟
Bersiv: Di vê rewşê de xwediyê rastîn li ser aynê erd û milkê xwe maf heye û ghasib ti mafekî tune ye. Ger xwedî bixwaze، ghasib divê avahiyê hilweşîne û erdê vala bike.
Pirs: Cîranekê me fêkî anîn ku bêyî destûr û razîbûna xwediyê baxçeyê bû، û got ku paşê wê razîbûnê bistîne. Em jî ji wan fêkîyan xwarin. Erk çi ye؟
Bersiv: Xwarina wan fêkîyan ji bo we caiz nebûye û hûn berpirsiyar in. Lê heke paşê xwediyê rastîn destûr bide û razîbûnê ragihîne، êdî erkek li ser we namîne.
Dawiya peyamê
Di erdekî pir fireh de ku ji gund û gunden dûr e û cîhê çerandina heywanan e, her çend xwediyên wê razî nebin jî, derbasbûn, nimêjkirin û tiştên mîna vê qedexe nîne. Her weha di erdên cotkariyê de ku nêzîkî gundê ne û dîwarê wan tune ye, her çend di nav xwediyên wan de biçûk (sagir) an jî dîwan (aqil tune) hebe, nimêjkirin, derbasbûn û destwerdanên biçûk pirsgirêk çê nake. Lê eger yek ji xwediyan razî nebe, her cure destwerdan li wê erdê haram e.
Your Comment