Ligorî rapora nûçegihanê çandî yê Ajansa Navneteweyî ya Ehl-ul Beytê (s.x)–ABNA—: “Cezbên Xwe” “Xwebawerî” (Ezet Neffs) di perwerdeyên Îslamî de wekî yek ji girîngtirîn faktorên ji bo pêşkeftina kesane û civakî tê nasîn. Ev têgeh ji Xurûrê (xwebaweriya zêde û xwe-bilindkirinê) ciyawaziyek bingehîn heye. Îslam mirov vedixwîne ku nirxên xwe yên rastîn nas bike û rêyên ji bo xurtkirina Cezbên Xwe pêşkêşî dike, ku ev dikarin li gorî çavkaniyên Şîî werin lêkolîn kirin.
Cezbên Xwe di Ayetan û Rivayetên Pêxemberan de
Di Qur’ana Pîroz û rivayetên Ehlibeyt (AS) de, Cezbên Xwe wekî yek ji taybetmendiyên hêja yên mirov tê nîşandan. Xwedê Teala di Qur’anê de dibêje: «Û BÊGUMAN, Ezet (Rûmet) ji bo Yezdan, ji bo Pêxemberê Wî û ji bo Muminan (bawermendan) e» (Munafigûn: 8). Ev ayet nîşan dide ku rûmeta rastîn tenê ji Xwedê û îmana bi wî tê.
Îmam Elî (S) jî di Nahj al-Belaxeyê de dibêje: «Kîjan kesekî nefsa wî li ba wî bi qîmet be, Şehwetên wî li ba wî biçûk dibin» (1). Ev gotin girîngiya zanîna nirxa rastîn a mirov û dûrketina ji tiştên rûkal û derbasbûyî nîşan dide.
Di heman demê de, gelek rivayet ji Îmamên Ma’sûm (Silav liwanbin) hene ku mirov vedixwînin ku keramet û Cezbên Xwe biparêzin. Îmam Sadiq (S) dibêje: «Dema tu mêrekî bibînî ku Kerameta xwe bi sivikî dibîne (bi bêhurmetî diaxive), bizane ku ew ne xwedî ezet e» (2).
Ciyawaziya Cezbên Xwe û Gurûrê di Nêrîna Îslamê de
Yek ji mijarên girîng di xurtkirina Cezbên Xwe de, zanîna ciyawaziya wê ji Gurûrê ye. Gurûr rewşek e ku mirov xwe ji yên din bilindtir dibîne û bi awayekî zêde bawerî bi şiyanên xwe tîne. Lê Cezbên Xwe rewşek e ku kes bi nirxa xwe ya rastîn dizane û rêzê ji wê digire.
Îmam Alî (AS) di vê derbarê de gotiye: «Xurûr, xizanî ye (anîna bêhûriyê ye)» (3). Ev gotin nîşan dide ku gurûr ne tenê dibe sedema pêşkeftina mirov, lê ew dikare wî ji rêya rast dûr bixe.
Li hemberî vê yekê, Cezbên Xwe mirov dihêle ku li mafên xwe hayîdar be û pêşî li heqareta ji aliyê din kesan digire. Di rivayetê de hatiye gotin ku Îmam Huseyn (AS) gotiye: «Ezet tenê bi Tewazû’ (Nehsalîya) li hemberî Xwedê bi dest dikeve» (4). Ev gotin girêdana rasterast a Cezbên Xwe bi bendeytiya Xwedê nîşan dide.
Rêbazên Xurtkirina Cezbên Xwe Li Gorî Perwerdeyên Îslamî
Ji bo xurtkirina Cezbên Xwe, perwerdeyên Îslamî gelek rêbaz pêşkêş kirine ku dikarin li gorî çavkaniyên Şîî werin dîtin:
1. Nasîna Nirxa Rastîn a Mirov:
Di Qur’ana Pîroz de tê gotin: «Û BÊGUMAN, ME NEVIYÊN ADEM (MIROV) BI RÊZ DANÎYE» (Îsra: 70). Ev ayet keramet û rûmeta ji jidayikbûnê ya mirov nîşan dide, ku divê ew wê nas bike û binirxîne. Zanîna vê kerametê dibe sedema xurtkirina Cezbên Xwe.
2. Gerdûna Bi Xwedê Re:
Îmam Elî (S) gotiye: «Kîjan kes li Xwedê bawer bike (Tewakul bike), Xwedê yê wî bes bike» (5). Baweriya bi Xwedê dibe sedema avakirina xwe-bawerî û aramiyeke hundirîn, ku ew bingehên Cezbên Xwe ne.
3. Parastina Kerameta Mirovî:
Îmam Sadiq (S) şîret kiriye ku divê mirov xwe nexe ber heqaretê û divê kerameta xwe biparêze (6). Dûrketina ji wan helwestên ku dibin sedema kêmbûna nirxa mirov, yek ji bingehên girîng ên parastina Cezbên Xwe ye.
4. Tewazû’ (Nehsalî) û Furutanî Nefs biçokî:
Tewazû’ yek ji taybetmendiyên e ku li kêleka Cezbên Xwe cih digire û dibe sedema pêşkeftina giyanî ya mirov. Îmam Elî (S) dibêje: «Tewazû’, xemla Ezetê ye» (7).
Notên Jêrîn (Çavkanî)
Nahc ul-Belaxa, Hikmeta 449
Bihar ul-Enwar, Cildê 75, Rûpelê 257
Xurar al-Hikam, Hadîsê 454
Tuhaf ul-‘Uqul, Rûpelê 246
Nahc ul-Belaxa, Xutbeya 221
Usûlê Kafî, Cildê 2, Rûpelê 365
Xurar al-Hikam, Hadîsê 237
Qur’anê Pîroz
Nahc ul-Belaxa
Your Comment