23 February 2026 - 11:07
Stratejiya nû ya artêşa Îsraîlê li Lubnanê; Îstixbarata sûnî(Hişsa Çekirş) şûna hêzên bejayî digire

Piştî şikestina qismî ya hêzên bejayî di şerê Lubnanê ya sala 2024an de, artêşa Israîlî ji bo telafîkirina bêhêziya xwe li esman girt û bi drone û algorîtmayên îstîxbarata çêkirî(Hişsa Çekirş), daneyên zindî vediguherîne bankek ji hedefên ku ji bo êrîşê amade ne.

Li gorî rapora Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehlulbeytê (s.x) – ABNA, Dengê zûzûya dronên keşfê yên Îsraîlê li ezmanê Beyrûtê û derdora başûrê wê, her weha li ser rêyên ku ber bi herêma Beqaa û başûrê Libnanê diçin, qet nayê rawestandin. Lê belê, tiştê ku wekî binpêkirina dubare ya serweriya Libnanê xuya dike, li Tel Avivê di nav dorhêlên leşkerî de ji aliyekî cidîtir tê nirxandin. Li gorî van dorhêlan, firînên nizm û bi tenişt ne tenê nîşandana hêzê ne, lê herî mezin operasyonê zindî ne ji bo xwarin dayîna algorîtmayên zîreka çêkirî (AI) û avakirina bankeya armancan a nûkirî.
Li gorî rojnameya Al-Axbar a Libnanê, ev çavdêriya hewayî di çanda leşkerî ya Îsraîlê de tenê çalakiyeke parastinê nîne, belkî destpêka bêdeng a agirê ye. Dema ku daneyên ku ji agahdariya ewlehiyê têne komkirin dibin dosyeyên amade yên bombardemanê, jimartina paşve ji bo dorêke şerê nû bi pratîkî dest pê dike û tenê li biryara siyasî dimîne.
Firînên zêde û provokatîf ên dronên Îsraîlê ne tesaduf in û ne jî şerê belavbûyî ne; lê bi rastî revêke taktîkî ye ji têkçûna bejayî ya ku hêj jî sîya xwe li ser Serfermandariya Giştî ya Artêşa Îsraîlê digire. Şerên 2024’an li Libnanê nîşan da ku artêşa Îsraîlê, tevî serweriya teknololojîk a berfireh, hîn jî di bin girêya Winograd de ye û heman xeletiyên şerê 2006’an bi yekem têkiliya rast a bejayî re dubare bûn.
Rojnamevanê leşkerî yê Yedioth Ahronoth, Yossi Yehoshua, rewşa tevlihevî û wendabûna dîsîplînê ya ku yekîneyên taybet wekî Golani û Egoz di hewildanên ketina bejayî de ceribandin, belge kir; û amaje kir ku hêz ji bo dûrxistinê pêşniyar dikin da ku ji têlên mirinê û kemînên nêzîk dûr bimînin — tiştê ku leşkeran bi gotina “em xwe xwekujî nakin” kurt kirine.
Ev lawazîya bejayî bi tiştê ku navendên lêkolînê yên Îsraîlê bi navê “korbûna agahdariya qada şerê” dibêjin re têkildar bû. Li gorî analîzên gelek pisporên leşkerî yên Îsraîlê, artêş di hefteyên destpêkê yên şerê de bankeya xwe ya armancên mirovî xilas kir. Bi nebûna rêberên kevneşopî yên berxwedanê û derketina rêberên nû yên qada şerê ku di tomarên Aman de nehatibûn qeyd kirin, artêşa dijmin bi “sîyan” re şer dike ku daneyên rast ji wan re tune ne. Generalê rezervê Yitzhak Brik ev pirsgirêk bi amajekirinê li ser qelsbûna çekên piyadeyan û girêdayîbûna nexweşane bi hêza hewayî re kurt kir.
Serverên firînê
Rola komên dronên Îsraîlê, yên ku qet ezmanê Libnanê terik nakin, tenê bi keşfê sînordar nîne; lê bi rastî wekî serverên firînê dixebitin û bi domdarî daneyên zindî dişînin ji bo xwarin dayîna pergalên AI da ku armancên nû bi awayekî otomatîk, bê navdarbûna girîng a mirovî, bên diyarkirin.
Raportên lêkolînî yên Îsraîlê (li ser Sicha Mekomit û Haaretz hatine weşandin) behsa guhertinên bingehîn di Yekîneya 8200’an de dikin, ku ber bi bikaranîna du pergalên AI yên bi navê Habsora û Lavender diçin. Van algorîtmayên li ser nexşekirina sê-alî ya wêneyên hewayî û her weha daneyên trafîk û şopên têlefonan dixebitin. Li vir xetereya sereke ji bo jîngehê bajarî derdikeve holê, çimkî pergalên otomatîk cudahîya mirovî tune ne.
Bankeya armancan a nerm
Bankeya armancan a Îsraîlê êdî tenê bi platformên fîşekan sînordar nîne. Qabiliyeta AI di pêvajoya daneyên mezin de bûye sedema avakirina tiştê ku dikare bi navê bankeya armancan a nerm were binavkirin, ku pergalên aborî û darayî yên dorhêla berxwedanê dixe bin çavdêrîya rasterast.
Ji çavdêrîyê heta dosyeyên bombardemanê, daneyên dronan ne tenê têne hilanîn, lê bi otomatîk dibin dosyeyên amade yên êrişê ku rasterast bi firokeyên şer re têne girêdan. Li aqîdeya leşkerî ya Îsraîlê, tijîkirina bankeya armancan nîşana herî girîng e ji bo nêzîkbûna “saeta sifir”.
Rûyê din ê têkçûna bejayî
Di encamê de, ezmanê Libnanê êdî tenê qada binpêkirina serweriyê nîne; belkî bûye qada şerê sîberî û istixbaratî ya tevlihev. Algorîtmayên AI her tevgera li ser erdê — çi şervanek be, çi erebeya şaredariyê an kamyonek sivîl — vediguherînin koordînateke armanca amade.
Ev pêşandanê hewayî ya pêşketî ne her tim nîşana serweriya tam e; lê di rastiyê de telafîkirina teknololojîk a têkçûna bejayî ya domdar e. Dema ku piyade nikare erdê kontrol bike, serfermandarî penaberî ezmanê dike, û xwesteka algorîtman ji bo çêkirina bankeya armancan rûyê din ê têkçûna hêzên bejayî nîşan dide.
Dawîya peyamê
Etîket:
•    Artêşa Îsraîlê
•    Başûrê Libnanê
•    Libnan
•    Zîreka çêkirî (Hişsa Çekirî)
•    Dron

Your Comment

You are replying to: .
captcha