15 August 2026 - 00:29
Source: kmr.abna24.com
Meha Rebî’ulewel; bihara bûyerên mezin ên dîroka Îslamê

Meha Rebî’ulewel bihara dîroka Îslamê ye; çimkî girîngtirîn bûyer wekî hicreta Pêxember (s) û welidîna wî di vê mehê de qewimîne û wê kirîye xaleke zivirînê (nîşaneke sereke) ji bo çêbûna civaka Îslamî. Ev meh tevliheviyeke şahî û xemgîniyê ye; ji aliyekî ve welidîna Pêxemberê rehmetê û destpêka îmameta Hezretê Mehdî (ec), ji aliyê din ve şehadeta Îmam Hesen Eskerî (e) û wefata kesayetên berbiçav di vê mehê de qewimîne. Bi giştî, Rebî’ulewel fersendek e ji bo ji nû ve xwendina sîreya pêxemberî, dersgirtin ji serberjêrbûn û daketinan a dîrokê û nûkirina peymana bi nirxên xwedayî re.

Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehlê Beyt (s.x) – ABNA– Meha Rebî’ulewel, meha sêyem a salnameya hicrî-qemerî, di nav misilmanan de xwedî cîhekî bilind û taybet e. «Rebî’» di zimanê erebî de tê wateya biharê û ev meh wekî «bihara mehên salê» hatiye binavkirin, çimkî girîngtirîn û çarenûssaztirîn bûyerên dîroka Îslamê di vê mehê de qewimîne — ji welidîna Pêxemberê Ekrem (s.x.a) û hicreta wî ya mezin heta destpêka îmameta Rizgarkerê Sozdayî (e.c.f) û wefata kesayetên berbiçav, hemû di vê meha biharê de qewimîne.

Navlêdan û cihê Rebî’ulewelê

Rebî’ulewel tê wateya «bihara pêşîn» û ji ber hevdemiyê bi demsala biharê û şînbûna nebatan di dema navlêdanê de, ev nav jê re hatiye dayîn. Lê belê ev nav tenê behsa bihara xwezayê nake; belkî ev meh bihara rehmeta xwedayî û vejîna giyanî ya civaka Îslamî ye. Di rîwayetan de jî ev meh wekî meha şabûnî û kêfxweşiya Ehlê Beyt (s.x) hatiye binavkirin û xebatên îbadetê yên taybet (a’mal) û muraqebeyên taybet jê re hatine diyarkirin.

Bûyerên mezin ên dîrokî di meha Rebî’ulewelê de

1. Hicreta Pêxember (s.x.a); xala zivirînê ya dîroka Îslamê

Yek ji girîngtirîn bûyerên dîroka Îslamê, hicreta Pêxemberê Ekrem (s) ji Mekkeyê ber bi Medîneyê ve, di vê mehê de dest pê kir. Di şeva yekem a Rebî’ulewelê de, diwanzdeh sal piştî bi’setê, Pêxember (s.x.a) bi fermana Xwedayê Teala Mekke terikand û di şikefta Sewrê de veşart. Di vê şevê de, ku bi navê «leyletul-mebît» tê naskirin, Mîrê Muminîn Elî (s) bi wêrekiyeke kêmwêne di nivîna Pêxember (s.x.a) de razan da da ku canê Pêxemberê Ekrem (s) ji xetera komploya muşrîkan xilas bike. Ev fedakarî wê qasî bilind bû ku Xwedayê Teala ev ayet di wesfa wê de daxist:

«وَمِنَ النَّاسِ مَن یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ»

(û ji mirovan hin kes hene ku canê xwe ji bo kêfxweşiya Xwedê difiroşin; û Xwedê li hemberî berdeyan dilovan e.)

Pêxember (s.x.a) di 5ê Rebî’ulewelê de, bi Ebu Bekir re rêya hicretê dewam kir û di dawiyê de di 12ê vê mehê de gihîşt herêma Qubayê nêzîkê Medîneyê û yekem mizgefta Îslamê, ango Mizgefta Qubayê, di vê cihê de damezrand. Hicreta Pêxember (s.x.a) di vê mehê de destpêkerê çêbûna civaka Îslamî û damezrînerê şaristaniyekî nûjen bû û ji ber vê yekê jî bû serdavêtar (mebde’)ê dîroka misilmanan.

2. Welidîna Pêxemberê Ekrem (s.x.a); serdestpêka rehmeta xwedayî

Bêguman, girîngtirîn bûyera vê mehê welidîna Pêxemberê Îslamê (s.x.a) ye. Li gorî nêrîna herî navdar, Pêxember (s.x.a) di 12ê Rebî’ulewelê de, di sala «General-Fîl»ê (571 zayînî) de li Mekkeyê ji dayik bû. Welidîna wî di dîroka mirovahiyê de xaleke zivirînê bû û wekî serdestpêka rehmeteke xwedayî ji bo hemû cîhanan tê hesibandin.

Xwedê di Qurana Kerîm de mebesta bi’seta (şandin) Pêxember (s.x.a) wekî rehmeta hemû cîhanan naskiriye û dibêje:

«وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِینَ»

(Em te tenê wekî rehmet ji bo hemû cîhanan şandine.)

Herwiha di vê mehê de bûyerên pîroz ên din jî qewimîne; wekî zewaca Pêxember (s) bi Hezretê Xedîce (s) re û welidîna Îmam Ceferê Sadiq (s.x), ku herdu jî li mezinahî û bereketa vê mehê zêde dikin.

3. Destpêka îmameta Hezretê Mehdî (e.c.f) û wefata kesayetên berbiçav

Meha Rebî’ulewelê, bilî bihereketiyê, şahidê wefat û şehadeta hin navdariyên mezin ên Îslamê jî bûye. Di 8ê Rebî’ulewelê ya sala 260 a hicrî-qemerî de, Îmam Hesenê Eskerî (s) şehîd bû û îmameta kurê wî, Hezretê Mehdî (ec) re derbas bû. Ji ber vê yekê, 9ê Rebî’ulewelê roja pêşîn a îmameta dawîn huceta xwedayî ye, ku di rîwayetên şîiyan de wekî roja şikirdariyê û şabûniyê hatiye naskirin. Herwiha di vê mehê de wefata Îmam Hesenê Mûçteba (s.x) di 5ê Rebî’ulewelê ya sala 50 a hicrî de jî qewimiye.

Jî di 10ê Rebî’ulewelê ya sala 10 a hicrî de, Îbrahîm, kurê Pêxember (s) ê ku ji Mariye Qibtî hatiye welidandin, di zaroktiyê de wefat kir û Pêxember (s.x.a) di şîna wî de pir xemgîn bû. Herwiha, li gorî rîwayetekê, ev meh salvegera wefata Ebdulmuttelib, kalikê berbiçav ê Pêxember (s.x.a) jî ye.

Meha Rebî’ulewelê; meha îbrîtgirtin û bîreweriyê

Kurtekirina bûyerên vê mehê wêneyekî berfireh ji serberjêrbûn û daketinan a dîroka Îslamê pêşkêş dike. Ev meh tevliheviyek ji şabûnî û xemgînî, jidayikbûn û wefat, serkeftin û zehmetî ye û ji misilmanan re hîn dike ku rêya heqê her tim bi serberjêrbûn û daketinan re derbas dibe, lê belê dawiya wê serkeftin û rehmeta xwedayî ye. Pêxemberê Ekrem (s.x.a) bixwe nimûneya baş (usweye hesene) û modeleke bêkêmasî ji bo mirovahiyê ye û Xwedê di Qurana Kerîm de dibêje:

«لَّقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن کَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الْآخِرَ وَذَکَرَ اللَّهَ کَثِیرًا»

(Bi rastî ji bo we di reftara Pêxemberê Xwedê de nimûneyekî baş heye; ji bo kesê ku bi Xwedê û roja dawîn ve hêvî dike û Xwedê pir bi bîr tîne.)

Meha Rebî’ulewelê, bi hemû bûyerên mezin û dersderî yên xwe, dikare fersendekî biqîmet be ji bo ji nû ve xwendina sîreya pêxemberî, ramandin li ser serberjêrbûn û daketinan a dîroka Îslamê û modelgirtinê bo jiyana nûjen a misilmanan. Ev meh bihara giyanan e û nûkirina peymanekê ye bi nirxên pak ên Îslamê re.

Nîşe:

  1. Portala Îmam Xumeynî, gotara «Humanti byûn be rehmîder…»
  2. Tora El-Keweser, gotara «The Ritual (Amal) of Rabi al-Awwal Month»
  3. Sûreya Beqere / Ayeta 207
  4. Kovara mehane Madenî Nîws Dacetî Îslamî, gotara «The month of Rabi al-Awwal during the time of the Prophet» · Portala Îmam Xumeynî, gotara «Happy beginning of the month of Rabi al-Awwal…»
  5. Kovara mehane Madenî Nîws Dacetî Îslamî, gotara «Some Important Events Of Rabi’-ul-Awwal»
  6. Sûreya Enbiya / Ayeta 107
  7. Tora El-Keweser, gotara «The Ritual (Amal) of Rabi al-Awwal Month»
  8. Kompas (Kompas.com), gotara «Mengenal Bulan Rabiul Awal…»
  9. Sûreya Ehzab / Ayeta 21

Fîrûze Dilderî (lêkolînevan, çalakvana medyayê û torên civakî)

Nîşanekan (Etîket)

#Meha_Rebî’ulewel #Bihara_Bûyerên_Mezin_Ên_Dîroka_Îslamê #Welidîna_Pêxember(s..x.a) #Salvegera_Destpêka_Îmameta_Îmam_Mehdî(e.c.f)

Tags

Your Comment

You are replying to: .
captcha