Li gorî Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehl-ul- Beytê (s.x) — ABNA — Delîlên meydanê û tevgerên dawî yên Donald Trump
Delîlên meydanê û tevgerên dawî yên Donald Trump, ji bo sazûmana dîplomasiyê ya Waşingtonê rastiyekê eşkere dikin: Serokê Dewletên Yekbûyî di dorpêça krîzên ku xwe mîmarê sereke yê wan bû de ye, û berê xwe daye projeksiyonên dîn (tawanbar kirina kesên din bi xeletiyên xwe). Êrîşa Trump a bêhempa li Volodymyr Zelensky û tawanbarkirina wî di krîza sotemenî û enerjiyê de, ji pevçûneke kesane wêdetir, nîşana "stratejiyeke revê" ye; hewldanek ji bo veşartina têkçûna giran a ku Washington di şerê îradeyan de li hember Komara Îslamî ya Îranê kişandiye.
Rastiya heyî di bazarên enerjiyê yên Amerîkayê de, ne berhema şerê Rûsya û Ukraynayê ye, lê vebeyana rasterast a têkçûna stratejîk a Amerîkayê li hember otorîteya Îranê ye. Lê belê, Trump li şûna rûbirûbûna vê rastiya tal, li "çîrokeke tehrîfkar" geriya ye. Ew di lîstikeke kevn de, dixwaze cihê sedem û encamê biguhere; bi vî awayî ku encamên ji biryarên xwe yên xelet wekî sedema krîzê pêşkêş bike, da ku bi vî awayî ramanên giştî yên hundir ji pirsîna sereke derxe. Ev tam ew xala ye ku "siyasetvanî" vediguhere "sêrbaziyê", da ku têkçûnên strukturî di nava tawanbarkirina kesên din de bên veşartin.
Nêrînek li ser rewşa derûnî ya Trump, koka van tevgerên paradoksîkal eşkere dike. "Tirsa ji xordîtîyê" û hilweşîna wêneyê ku ew li ser bingeha "otorîteya derewîn" ji xwe çêkiriye, hişê wî ber bi bertekên parêzvanî ve ajotiye. Ew di dorpêça kesên nêzîk ên mîna Pete Hegseth û Marco Rubio de ye, bi pratîkî di "odeyeke dengvedanê" de hatiye girtin; cîhek ku dengê rastiyên derve nayê bihîstin û tenê vebeyana xeyalên kesane û şêwirmendiyên hevfikr tê bihîstin. Di vê atmosfera îzole de, ew êdî naxwaze: "Kîjan biryara min bû sedema vê felaketê?", lê berdewam dubare dike: "Kê dikarim qurban bikim da ku tawanan bavêjim stûyê wî?"
Hilbijartina Zelensky wekî armanca êrîşên Trump, bê sedem nîne. Di edebiyata siyasî ya Washingtonê de, her mohra ku dîroka xerckirina wê qediya wekî "dîwarê kurt" tê binavkirin. Zelensky, ku demekê rola karta serketî ya Amerîkayê dilîst, niha bûye "mohreke şewitî" ku ne tenê ji bo Qesra Spî sûdê nîne, lê lêçûnên siyasî yên giran jî deyne ser Trump. Qurbankirina wî, perdeya dawî ya senaryoya bikaranîna amûrî ya hevalbendan e; senaryoyek ku nîşan dide ku ji bo Trump, maniya kesane û parastina cihê xwe di hilbijartinên navdemê de, li ser her cure pabendbûna stratejîk pêşînatî ye.
Trump bi van çîroksaziyên derewîn, ne tenê baweriya giştî bi dest nexistiye, lê di heman demê de veqetîneke kûr di navbera xwe û piştgirên xwe yên kevneşopî yên di tevgera "MAGA" de çêkiriye. Gelê Amerîkayê ji teorîyên komployê yên wî li dijî Zelenskîy zêdetir, bi rastiya berçav a enflasyon û krîza enerjiyê re rû bi rû ne; rastiyek ku serenîşanên wê ne li Kîevê, lê di têkçûnên zincîreyî yên Washingtonê li hember berxwedana Îranê de veşartî ne.
Di dawiyê de, Trump di bataqê ku bi destên xwe ji bo Rojhilata Navîn û cîhanê çêkiriye de, her ku diçe zêdetir noq dibe. Mirina siyasî ya Zelensky dibe ku zû were tomar kirin, lê ya ku biryarek e ev e ku Trump di vê rêça projeksiyonan de, ber bi "mirineke siyasî ya bere-bere" ve çûye; ji ber ku rastî, berevajî çîrokên çêkirî yên Qesra Spî, qet li pişt bendava tawanbarkirinên bêbingeh veşartî namîne. Trump, girtiyê zindanekê ye ku dîwarên wê bi kerpîçên derewê bi destê xwe ava kiriye.
Dawiya peyamê/
Your Comment