Li gorî rapora Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ahlulbeytê (s.x)–ABNA– Di heman demê de ku guman û şîrove li ser away û mijarên gera duyem a muzakereyên dawî yên navbera Îran û Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê de zêde dibin, medya ragihand ku heyeta Amerîkî bi beşdariya Steve Witkoff û Jared Kushner dê roja Sêşemê li Cenevre ya Swîsre bi berpirsên Îranî re hevdîtinê bike. Herwiha, nûnerên Oman jî wek navbeynkar di vê qonaxa muzakereyan de li Cenevre amade bin.
Şandina çek û amûrên leşkerî bo herêmê, di muzakereya berê de beşek ji operasyona derûnî û senaryoya zextê ya Amerîkayê li dijî Îranê bû. Lê belavkirina çarçoveya diyarkirî ji aliyê muzakerekarê bilind a Komara Îslamî, bû sedem ku heyeta Amerîkî bê encam ji Omanê vegere. Di rojên dawî de jî, digel ragihandina dem û cihê muzakereya duyem, cûrbecûr gumanên nû bi mebesta zextê li ser Îranê hatine derxistin; ji tengtirkirina girtina neftê heta lîstika medyayî li ser êrîşa leşkerî ya Amerîka û Îsraîl li dijî Îranê.
Di van rojên dawî de, naveroka nehatî-belavkirî ya civîna Benyamin Netanyahu û Donald Trump li Amerîkayê bûye bahaneya kampanyaya medyayî ya hin çavkanîyên rojavayî li dijî Îranê. Hin çavkanî bi awayekî qatre-qatre îddîa dikin ku gihîştine beşek ji vê gotûbêjê ya ku di odeyek bê-rojnamevan a Qesra Spî de çêbûye.
Çêkirina nûçe ji aliyê CBS’ê ve
Di vê çarçoveyê de, tora Amerîkî ya CBS News bi vegotinên çavkanîyên Amerîkî ragihand ku Trump ji Netanyahu re gotiye ku ew ê piştgirî ji êrîşên Îsraîlê li ser bernameya fuzeyên balîstîk a Îranê bike.
Ev medya herwiha ragihand ku berpirsên Amerîkî dibêjin ku di nav artêş û dezgehên îstixbaratê yên Dewletên Yekbûyî de ihtîmala piştgirîkirina êrîşên Îsraîlê li Îranê tê nirxandin. Li gorî van îddîayan, gotûbêjên leşkerî yên Amerîkî li ser peydakirina sotemenî û rêyên firînê ji bo balafirên şer ên Îsraîlê sekinîne.
Hin çavkanî jî piştgirîya ji her gavê leşkerî ya Îsraîlê şertdar dikin bi têkçûna muzakereyên Cenevre. Di heman demê de şertên Netanyahu ji bo gihîştina li peymanekê jî têne belavkirin.
Şertên Netanyahu ji bo muzakereyan
Serokwezîrê Îsraîlê di daxuyaniyên xwe de got ku her peymanek divê hin beşên bingehîn bigire nav xwe:
Hemû madeyên zêde-kirî (zêdekirina uranyomê) divê ji axa Îranê werin derxistin.
Divê tu kapasîteya zêdekirinê nemîne; ne tenê rawestandina pêvajoyê, lê hilweşandina amûr û binyadên têkildar jî.
Dûrahiya fuzeyên Îranê ne divê ji 300 kîlometre zêdetir be û Îran divê vê sînora bipejirîne.
Hilweşandina têkiliyên herêmî yên ku Îran ava kiriye (ya ku ew wek “mehvera berxwedanê” binav dike).
Di nava vê kampanyaya derûnî û medyayî de, muzakerekar û berpirsên siyasî û leşkerî yên Îranê li ser konsantrekirina li ser vebijarkên berê-ragihandî rawestiyane. Ji aliyê Îranê ve hatiye ragihandin ku zextên Amerîkî û Îsraîlî bandorê li biryarên wergirtî nakin û Îran dixwaze berjewendiyên xwe biparêze û muzakereyan tenê li ser mijara nukleerê bisekinîne.
Encama ne diyar û hişyariya di şîroveyan de
Hin şîrovekar bawer dikin ku Trump, bi sedema pirsgirêkên navxweyî yên li Amerîkayê, li pey peymanekî giştî ye da ku xwe ji rexne û îddîayan rizgar bike û nîşaneyek ji “serkeftina diplomatik” ji bo mehên pêş (bi taybetî hilbijartinên pêşerojê) amade bike.
Di aliyê din de, hin çavdêr dibêjin ku bi berçavgirtina daxwazên zêde yên aliyê din û biryara Îranê ya ku li hember van daxwazan teslîm nabe, ihtîmala rûbirûbûnê zêde dibe.
Her çend di qadên dîplomasî û aborî de nêzîkîkî hişyar li hember encamên muzakereyan heye, lê şêwaza tevgerê ya Trump nîşan dide ku serokê Amerîkayê heya ku bikare dê amûrên zextê bi kar bîne. Lê gelo encama vê zexta herî bilind dê bi şerê leşkerî biqede an na, ew girêdayî helwesta Îranê û awayê ragirtina wî li hember daxwazên aliyê din e.
...................
dawiya peyamê
Tags
Iran
Rejîma Siyonîst
Trump
Amerîka
Israel
Oman
tora CBS
danûstandinan
Cenevre
Your Comment