Gotinên Rêberê Şehîd:Çend hevokên ji mêvandariya Peyxemberê dilovan

Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehl-ul- Beytê (s.x) — عَن اَبی عَبدِ الله (عَلَیهِ السَّلام) قالَ قالَ النَّبِیّ (صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه) یَلزَمُ‌ الحَقُّ لِاُمَّتی‌ فی اَربَعٍ یُحِبّونَ التّائِبَ وَ یَرحَمونَ الضَّعیفَ وَ یُعینونَ المُحسِنَ وَ یَستَغفِرونَ لِلمُذنِب.(۱)عَن اَبی عَبدِ الله (عَلَیهِ السَّلام) قال قالَ النَّبِیّ (صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه) یَلزَمُ‌ الحَقُّ لِاُمَّتی‌ فی اَربَع  

Ji Ebî Ebdillah (silav lêbin) hatiye ragihandin ku got: Pêxember (s.x.a) got:

"Li ser ummeta min di çar tiştan de mafek pêwîst e: tawbekar hez bikin, li qels dilovan bin, qencikaran alîkarî bikin, û ji bo gunehkar dua û lêborînê bixwazin."

Şirovekirina hedîsê ji aliyê Rêberê Şehîd ve di destpêka dersa derveyî fiqhê de, 1383/01/30 (2004/04/18):

Pêxemberê Ekrem (s.x.l) got: "Di çar tiştan de li ser ummeta min mafek heye, berpirsiyarîyek heye." "Yelzemu'l-heqqu li ummetî" dikare bi wateya "Yelzemu'l-heqqu ale ummetî" were girtin, ku wateya xuya jî ev e, û di gelek bûyeran de jî bi vî rengî hatiye bikaranîn. Her wiha dikare were gotin ku ev çar komên ku têne behskirin, mafê wan ên xwe ye, ew jî ji ummetê ne. Bi her awayî, mijar zelal e; çar maf hene ku divê bêne parastin.

1. Yûhibbûne't-tewwab – Tawbekaran hez bikin

Mafê yekem: Divê tawbekaran hez bikin, wek ku Xwedayê Teala gotiye: "Bi rastî Xwedê tawbekaran hez dike û paqijan jî hez dike." (Sûreya Beqere, ayeta 222)

Divê tawbekaran hez bikin. Hinek li paşerojê dinêrin, dibêjin ev mirov gunehkar bû; li pêşerojê nanêrin ku wî tawbe kiriye. Lê Xwedayê Teala li pêşerojê dinêre, li tawbeyê dinêre. Wekî din, her tawbekarek bi awayekî gunehkar e ku niha tawbe kiriye û Xwedayê Teala wî hez dike. Hinek ji me hişk digirin, dibêjin ev mirov van paşerojan heye, em tawbeya wî nagirin ber çavan. Ev mafek e: divê mirov tawbekaran hez bikin. Ev berpirsiyarîyek e li ser miletî, wek ku Xwedê wî hez dike.

2. We yerhemûne'd-da'îf – Li qelsan dilovan bin

Mafê duyem: Li qels û belengazan dilovan bin, qelsan pê li bin nekin, neperçiqînin. Berevajî cîhana daristanê ku ya ajalên dirinde ye, û cîhana bi navê şaristanî ya nûjen ku ji dirindeyan jî xerabtir in; heke hîs bikin ku aliyê din qels e, êdî li wî dilovan nabin, wî perçiqînin. Ji ber vê yekê, nîşandana qelsiyê li ber desthilatdar û pozbilindên cîhanê, amadekirina pêşgir e ji bo perçiqandinê; ango her kesê ku qelsiyê nîşan bide, bê guman xwe amade dike ji bo perçiqandinê. Rêbaza cîhana nezan, şaristaniya nezan û pergala nezan ev e. Di Îslamê de berevajî vê ye; ango heke we dît ku kesek qels e, divê hûn li wî dilovan bin.

3. We yu'înûne'l-muhsin – Qencikaran alîkarî bikin

Mafê sêyem: Qencikaran alîkarî bikin; ev erkek e. Heke we dît ku kesek bi karê qenc ve mijûl e, xizmetekê dike – çi xizmeta darayî ji mirovan re, çi xizmeta zanistî, çi xizmeta civakî, çi xizmeta siyasî – divê em nebêjin "baş e, erka xwe dike, bila bike", û em jî tê re derbas bibin; na, erk e ku heke we dît kesek karê qenc dike û qencîyê dike – her celeb qencîyek – divê hûn alîkariya wî bikin. Ev mafek e li ser miletî; an jî bi wateya duyem em bibêjin mafek e ji bo vî celeb mirovan, ku bi xwezayî dê li ser miletên din be.

4. We yestexfirûne lil-muznib – Ji bo gunehkaran lêborînê bixwazin

Mafê çarem: Em bi mirovê gunehkar ê ku em dizanin gunehê dike re çawa tevbigerin? Li vir tê gotin "yestexfirûn"; ji bo wî lêborînê bixwazin, [bibêjin] Xwedaya, wî bibore. Ev bi kirina me re hinek cûda ye; em dema ku dîtin kesek gunehkar e, pêşî wî nalet dikin an jê dûr dikevin, lê ew tiştê ku pêwîst e ev e ku pêşî em ji bo wî lêborînê bixwazin, bibêjin Xwedaya, wî bibore. Û bexşîna Xwedayî, bi xwe wateya wê ev e ku Xwedayê Teala ji wî re alîkarî bike ji bo derketina ji heriyê gunehê, ji girdaba gunehê. Meqfireta Xwedayî û tawbeya Xwedayî ev e: "Tabellahû aleyhim" – Xwedê tawbe kir li wan, ango vegeriya bal wan; tawbeya me vegeriya me ya bal Xwedê ye, tawbeya Xwedê vegeriya Xwedê ye bal me, ji kerema xwe û ji hezkirina xwe. Ev tawbeya Xwedayî ya li me û meqfireta Xwedayî ya li me, alîkarê me ye ji bo derketina ji vî heriyê û vî cihê pîs ê ku em pê ketine, ku heriya gunehê ye.

Çavkanî:

1. El-Xisal, c.1, r.239; Bihar el-Enwar (çapa Beyrût), c.6, r.20.
2. Sûreya Beqere, ayeta 222.
3. Sûreya Maîde, ayeta 71.

Etîket:

• Pêxemberê Ekrem (s.x.a)
• Rêberê Şehîd

Zanistên Îslamî