Ligorî rapora nûçegihanê çandî yê Ajansa Navneteweyî ya Ehl-ul Beytê (s.x)–ABNA– Îranê dikare ji potansiyelê ve bibe navendek rastîn a tûrîzma(Gerane) cîhanê
Dema ku sala 2025’an ber bi dawiyê ve diçe, World Travel & Tourism Council (WTTC) tabloyek zelal li ser bazara tûrîzma(Gerane) navneteweyî pêşkêş kir. Li gorî raporê, 10 welatên herî baş ên tûrîzmê (Gerane) yên cîhanê ji vê sektora milyaran dolar dahat bi dest xistine û beşek girîng ji GDP’ê (hasîlata navxweyî ya giştî) wergirtine. Ewropa hîn jî dilê tûrîzma(Gerane) cîhanê ye; nîvê bazara herî mezin ji welatên ewropî pêk tê. Li gel vê, United States û India jî di lîsteyê de cihê girîng digirin.
Amerîka bi binyadên fireh, stratejiyên pazarlamê yên hêzdar û cihêrengiya ezmûnên tûrîzmê, hîn jî destînasyona sereke ya gelek mêvanan e. Di aliyê din de, Hindistan bi têkiliya xwe ya bi tûrîzma tendûrî û cihêrengiya çandî, hestek taybet a cezbekirinê afirandiye. Ev rewş nîşan dide ku welatên ku di warên taybet de pispor in, her çend bi kêmasiyên binyadî re rû bi rû bin jî, dikarin di bazara cîhanê de cihê girîng bi dest bixin.
________________________________________
Potansiyela Îranê ya nehatî temam bikaranîn
Di vê çarçoveyê de, Iran hîn jî xwedî potansiyela mezin e ku bi temamî nehatiye bikaranîn. Îran hem xwedî çavkaniyên dewlemend ên çandî û dîrokî ye, hem jî di warê tûrîzma(Gerane) tendûrî de kapasîteyeke bijîjkî ya navdar heye. Ji dermankirinên pisporî heta cihên xwezayî û dîrokî, welat dikare di nav destînasyonên sereke yên cîhanê de cih bigire.
Lê belê, cezayên aborî (sanksiyon), kêmasiyên binyadî û planek stratejîk a netewe yê nîşandêr, rê li ber gihîştina dahatên potansiyel digirin. Li gor gotinên Wezîrê Çand û Tûrîzmê, dahata tûrîzmê ya Îranê di sala 2024’an de nêzîkî 7.5 milyar dolar bû. Ev hejmar dema ku bi 10 destînasyonên herî mezin re tê pîvandin, pir kêmtir e û nîşan dide ku derfetên mezin hîn jî hene.
Pisporan dibêjin divê sektora taybet û dezgehên dewletê bi hev re modelên aborî yên li ser avantajên reqabetê yên welêt ava bikin. Ger Îran tûrîzma çandî, dîrokî û tendûrî bi standardên navneteweyî û şêweyek profesyonel pêşkêş bike, ne tenê dahata xwe zêde dike, lê di herêmên cuda de kar û pêşveçûn jî çêdike.
________________________________________
Tûrîzm: Sektora stratejîk a piştî petrol û otomotîv
Aborînasek tûrîzmê, Morteza Haksar, ji Tesnim News Agency re got ku Îran bi erdnîgariya xwe ya mezin û tevlihevîya çandî, mîna “qareyek tûrîzmê” ye. Wî tûrîzm wek sêyemîn pîşesaziya herî qezenc piştî petrol û otomotîv binav kir û got ku wek ku di warê petrolê de plan û veberhênan hewce ne, di tûrîzmê(Gerane) de jî hewce ye ku kapasîteyên zanistî, rêveberî û aborî bi kar bên.
Wî her wiha li ser rola teknolojî û guherîna şêwazê jiyanê rawestiya û got ku îro tûrîzm tenê derfeteke aborî nîne, belkî pêdiviyeke civakî ye. Li gor wî, ger planek zanistî û dirêjdem hatibe amade kirin, ev sektor dikare di aborîya welêt de cihê xwe yê rastîn bigire.
________________________________________
Ewlehî: şertê bingehîn ji bo kişandina mêvanan
Li gor vê lêkolînerê, fikra yekem a her mêvan ewlehî ye — hem fîzîkî hem jî psîkolojîk. Bê hestek ewlehiyê, pêşveçûna tûrîzmê ne mumkun e. Haksar pêşniyar kir ku Îran bi welatên cîran re peymanên ewlehiya tûrîzmê îmze bike da ku parastina mêvanan bi awayekî resmî were temîn kirin.
Wî her wiha bal kişand ser bandora tansiyonên siyasî û medyayî li ser wêneyê Îranê di cîhanê de. Betalkirina firotan an jî astengên vîzeyê dikarin wêneyek neyînî biafirînin. Ji bo guherandina vê wêneyê, diplomasiya çalak a tûrîzmê û danîna pêbaweriyê ji mêvanên derve re şert e.
________________________________________
Tûrîzma tendûrî: Derfetek stratejîk
Haksar diyar kir ku Îran di warên wek neqlê organan, cerrahîya estetîk û dermankirina bêzarî (infertilîte) de xwedî kapasîteyek pêşketî ye. Mêvanên tûrîzma tendûrî ne tenê ji bo dermankirinê drav didin, lê ji xizmetên otêl, veguheztin û gerandina bajaran jî sûd wergirin; ev jî ji bo aborîya welêt dahatek girîng pêk tîne.
Wî nimûneyên welatên wek Singapore anîn ku bi veberhênan di vê sektora de karîbûn rawestandina belengaziyê û domdariya aborî bi dest bixin. Haksar diyar kir ku armanca zêdekirina hejmarê mêvanan ne slogane, lê hewceyê planên rast û pêkanbar e; ji binyadên fîzîkî heta ewlehî û amadebûna çandî, divê hemû bi rêxistin û kontrola hevgirtî werin rêvebirin.
________________________________________
Encama Giştî
Ger nexşeya rêya neteweyî ya tûrîzmê bi hevrêzî û kontrola koordinasyonê were bicîh kirin, ne tenê hejmarê mêvanan zêde dibe, lê her wiha dahatên dolayî yên devîzî jî ji bo aborîya welêt têne afirandin.
Îran xwedî kapasîte ye ku ji destînasyoneke potansiyel derbas bibe û di cîhanê de bibe navendek rastîn a tûrîzmê(Gerane).
………
Dawiya Peyam/
Your Comment