Li gorî Ajansa Nûçeyan Navneteweyî ya a Ehl-ul Beytê (s.x)— ABNA–Thomas Reese, analîzkerê Amerîkî yê siyaseta derve, polîtîkayên navneteweyî yên Donald Trump, serokomarê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, wekî tevlîheviyek “felaketbar” a izolasyonîzm û mudaxelegeriyê binav kir û hişyar kir ku ev rêbaz ne tenê ji bo Amerîkayê, lê ji bo hemû cîhanê encamên xeterdar tê de heye.
Ew di nivîsekî rexnegir de, bi îşaret li ser sloganê “Amerîka Pêşîn”, nivîsand: Trump di destpêka serokomarîya xwe de, bi gotina ku dixwaze balê bide pirsgirêkên hundirîn, bi rastî hevalbendên kevn yên Waşingtonê şermezar kir û gef li wan xist. Bi binpêkirina NATO – peymana leşkerî ya Atlantîkê ya Bakur ku ji dawiya Şerê Cîhanî yê Duyemîn ve stûna bingehîn a siyaseta derve ya Amerîka û Ewropayê bû – şert û mercên lawazbûna deterransê li dijî Rûsyayê çêkir.
Rêbaza ecêb li hember NATO û Rûsya
Reese bi îşaret li ser êrîşa Vladimir Putin li Ukraynayê nivîsand ku Trump, li dijî tradîsyona Komarparêzan, ne tenê bersivek giran neda vê êrişê, lê di cîhanek xwe-navendî de, girîngiyek neda ku Ukrayna ji aliyê Rûsya ve were xwarin. Bi gotina nivîskar, têkiliyên kesane yên Trump bi Putin û dijberiya wî li hember Volodymyr Zelensky, serokomarê Ukraynayê, di vê bê-balîtiyê de rola bingehîn lîst.
Ew têxist ku Amerîka û Ewropa di demên piştî Şerê Cîhanî yê Duyemîn de, bi kêmî li ser rû, xwe wekî parêzvanên demokrasî û mafên mirovan nîşan didan; lê di dema Trump de, heta ev îdîayên rûyî jî hatin terk kirin û hukûmeta Amerîkayê tiştek ji bo xwe nîşan neda ku li pişt mafên mirovan, penaberên siyasî an jî qurbanên taiyetên siruştî be.
“Trump bi satûr ket ser pergala aborî!”
Ev analîzker polîtîkayên aborî yên Trump jî têkçûyî binav dike û nivîse: izolasyonîzma “Amerîka Pêşîn” bi terkkirina bazirganiya azad û bi sepandina tarîfên fireh, nizama aborî ya cîhanî ket nav tevliheviyê. Her çend bazirganiya azad bêkêmasî nebû, lê Trump li şûna çêkirina gav-bi-gav, bi “satûrê” ket ser pergala aborî; encam jî ev bû ku bazaran ji dest da cotkarên Amerîkî, lêçûna hilberînê bilind bû û bar li ser xerîdar û karsaziyên biçûk zêde bû.
Bi gotina Reese, ev polîtîkayên di dawiyê de tenê ji milyarderan û piştgirên siyasî yên nêzîkî Trump re sûd anîn û cîhanê ji berê jî bê-ewletir kir.
Ji izolasyonîzmê heta mudaxeleya leşkerî ya eşkere; veguherandina Venezûelayê bi Lîbya û Îraqê
Reese di dewamê de, veguherîna Trump ji izolasyonîzmê ber bi mudaxelegeriyê ve wekî tiştek xeterdarve binav dike û îşaret dike li operasyona leşkerî ya Amerîkayê li dijî Venezûelayê؛ operasyonek ku bi destgirtina Nicolás Maduro Moros, serokomarê vê welatê Amerîkaya Latîn, encam da.
Bi nivîsandina vê analîzkerê, Trump bi eşkereyî ragihand ku Amerîka dê “kontrolê Venezûelayê” bigire destê xwe؛ gotinên ku mînaka tam a mudaxelegeriyê û dagirkirina ne-rasterast a welatek serbixwe ne. Ew hişyar dike ku ev rê, dikare Venezûela bi qedera Îraqê an jî Lîbyayê re rûberû bike û bê-stabilîtiya firehtir di cîhanê de biafirîne.
Encama cîhanî û şîfreya Amerîkayê ji bo Çîn û Rûsya
Reese ev kirina Amerîkayê “neqanûnî, neaxlaqî û bihayê-bilind” binav dike û nivîse: şerê Trump li dijî Venezûelayê ne tenê gelê vê welatê zirar dide, lê ji Amerîkayê jî zirar dide û di heman demê de bi Rûsya û Çîn re peyamek dişîne ku dikarin bi bikaranîna hêzê, armancên xwe bi cî bînin.
…………
Dawiya peyamê
Etîket / Nîşanên nûçe:
· Thomas Reese
· Amerîka – Venezûela
· Nicolás Maduro
· Donald Trump
· Trump
· Siyaseta derve ya Trump
Amrîka=Tiromp=Yasa Huvane Beqanunî
Your Comment