Li gorî ragihandina Ajansa Nûçeyan a Ehlul Beyt (s.x) – ABNA – Medyayeke Amerîkî nivîsî ku yek ji encamên aborî yên wêranker ên şerafiroziya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê li dijî Îranê, kêmbûna madeya kîmyayî ya girîng a asîda sulfurîk e.
Rojnameya Wall Street Journal ragihand ku piştî ku êrîşên Amerîkayê û rejîma Siyonîst li dijî Îranê bûne sedema têkçûneke cidî di çûnûhatina keştiyên bargiriyê de ji Tengava Hirmizê û veguheztina barên neftê û madeyên kîmyayî ji vê tengavê, ev rewş naha bûye sedema kêmbûna madeya kîmyayî ya pir bikaranîn û girîng a asîda sulfurîk û zêdebûneke tûj a bihayê wê.
Vê weşanê di raporekê de eşkere kir: "Şerê li Kendava Farsê yê ku derketiye, bi sînordariyên ku Çînê li ser hinardekirinê ferz kiriye re, bûye sedema zêdebûneke tûj a bihayê asîda sulfurîk û zêdebûna xemgîniyên li dor kêmbûneke giran a vê madeya kîmyayî ya ku cîhan pê ve girêdayî ye."
Li gorî nivîsîna vê rojnameyê, ev madeya kîmyayî hêmanek jîndar (vital) e li warên hilberîna kaxizê, metalan û çîpên kompûterê de. Li gorî "Freda Gordon", rêvebera pargîdaniya analîz û şêwirmendiya bazarê ya Acuity Commodities, beşeke berçav ji sulfurê cîhanê ku tê bikaranîn, ji aliyê rafinaj û kargehên hilberandina kîmyayî yên Kendava Farsê ve tê hilberandin û peydakirin.
Li gorî vê raporê, girtina Tengava Hirmizê ku di encama şerê zordestî (tahmîlî) li dijî Îranê de qewimî, bûye sedema kêmbûna peydakirina vê berhema kîmyayî ya girîng li bazarên cîhanî û bilindbûna bihayê wê. Lê di nav vê yekê de, faktoreke din a bandor li ser vê kêmbûnê, sînordariyên ku Çînê li ser hinardekirina kelûpelên xwe ferz kiriye ye.
Gordon destnîşan kir: "Gelek barên bargiriyê di Tengava Hirmizê de asê man. Gefa li ser bazarên zibilê û peydakirina xwarinê, Çînê ku çêkerê herî mezin ê sulfurê li cîhanê ye, neçar kir ku di vê meha de hinardekirina xwe sînordar bike û ev yek jî bûye sedema zêdebûna biha û kêmbûna zêdetir. Ew bi rastî ji ewlehiya xwarinê ditirsin û dixwazin pê ewle bibin ku bihayê zibilê bi îstîqrar bin."
Li gorî "Sara Marlo", berpirsê pargîdaniya Argus, bazarên Şîlî û Endonezyayê bi îhtîmaleke mezin ji ber sînordariyên Çînê li ser hinardekirinê herî zêde ziyan dîtiye.
Li gorî daxuyaniya pargîdaniya Argus, bihayên sulfurê li Endonezyayê piştî destpêkirina êrîşên Amerîkayê û rejîma Siyonîst li dijî Îranê di dawiya meha Sibatê de dest bi zêdebûnê kir û ji wê demê heta niha zêdetirî %80 bilind bûye.
Rêveberên cîbicîkar ên beşa hilberîna metalan ragihandine ku kanzayên nîkelê, ji ber ku berê beşeke mezin ji sulfurê xwe ji Rojhilata Navîn (Rojhilata Navîn) digirtin, dest bi kêmkirina hilberîna vê metalê ku ji bo pîlên otomobîlên elektrîkê û pola tê bikaranîn, kirine.
Herwiha bihayên asîda sulfurîk li Şîlîyê ku çêkerê yekem ê sifir e li cîhanê, ji dema destpêkirina şerê zordestî li dijî Îranê ve, ducarî bûye. Şîlî ji her welatekî din ê cîhanê zêdetir asîda sulfurîk îthal dike da ku ji bo pêvajoya hilberîna sifirê wê bi kar bîne.
"Craig Yorgensen", rêveberê cîbicîkar ê grûpa pîşesazî ya "Enstîtuya Sulfurê" ji Wall Street Journal re got: "Em nêzî xala krîzê dibin ku di heman demê de ku embarên metalên girîng û berhemên çandiniyê yên girîng ên wekî fosfatê vala dibin, hilberîna wan jî pir kêm dibe."
Li gorî nivîsîna vê medyaya Amerîkî, naha kêmbûna giran a asîda sulfurîk lêdana xwe bi aboriya Amerîkayê re jî, bi taybetî ji ber kêmbûna giran a hilberîna sifirê ya cîhanî û tomarên bilind ên zêdebûna bihayê, dide.
................................
Dawiya peyamê/
Your Comment