Li gorî Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehlê Beytê (s.x)— ABNA —Kurdpressê, ev nivîs bi nêrîneke rexneyî, paradoksa di navbera «serdestiya bîyometrîk a Pentagonê» û «dawaya nebûna şopandinê» dike pêş çavan û li ser valahiya medyayî ya kujer a ku vê têkbirina prestîjê zêde kiriye, gilî dike.
1. Paradoksa Lojîstîkê
Ji perspektîfa qanûnên navneteweyî yên leşkerî û standardên Ajansa Hevkariya Ewlekariya Parastinê (DSCA), dawaya windabûna çekan di sedsala 21-emîn de, bazî bi ferasetên aqilî ye.
Pirsgirêka teknîkî: Dewletên Yekbûyî protokolên «Golden Sentry» ji bo çavdêriya bikaranîna dawî bi kar tîne. Her çekê giran ê hatiye şandin xwedî «koda nasnameyê ya yekta» û di gelek bûyeran de şopînerên neçalak e.
Çawa superhêzeke ku dawiya çavdêriya tevgerên herî biçûk ên lojîstîkî di kûrahiya stratejîk a herêmê de dike, li hember çarenivîsa çekên xwe dikeve «korîya bi mebest»? Ev «berdevaniya berpirsiyariyê ya dadî» ye da ku rê ji bo vekolîna hevpeymanên herêmî were vekirin.
2. Guherîna «têkoşîna hebûnî» bo «danûstandina aborî»; Poşmanî li ser mezada xwînê
Trump bi gotinên xwe bi dehan têkoşîn kiriye faktorek firotanê.
Dema ku rêberekî siyasî hevalbendê xwe bi navê «leşkerê kirê» dike, bi rastî «ewlehiyê erzan» dike.
Ev tam xala ku pêwîste lê bigirîn; poşmanî li ser vê rastiyê ku pişta xwe danîn «hêza kirê ya der-herêmî», encamek ji bilî kelûpelbûnê tune ye. Dîrok nîşanî daye ku di terazûya Waşingtonê de giranîya «dolarê» hertim ji «sozê» zêdetir e.
3. Valahiya medyayî û felcbûna lobiyê
Çima medyayên kurdî û elîtên derveyî welêt li hember vî kuştarîya nasnameya neteweyî bêdeng mane?
Feqîra swada(Xwundina) medyayî ya stratejîk, eşkere faktora herî zelal a vê felaketê ye. Di dema ku makîneya medyayî ya Trump rojhilata «Kurdê çekfiroş» bi cih dike, medyayên herêmî mijûlî nivîsên zer, veguhestina civakî û belavkirina pirjiniya jin û pevçûnên destpêkî, partiyî û kesayetî ne. Lobiyên medyayî yên partî û aliyên ku gihîştine Koşa Spî, bi afirandina diyardeyeke wek «Mister Kurd», poşmanî û bêhêviya bi qîmet a elîtên kurd ducar û sedcar kirine.
Bêdengiya kurdên li Amerîkayê jî ne ji ber nezanî ye, lê ji ber «neçalakiya avahîsaz» e. Tunebûna lobiyekî yekgirtî ya ku bikaribe bi pişta daneyên Pentagonê derewên Trump li Kongreyê bi pêş bixe, girantirîn lêdan daye laşê ewlehiya neteweyî ya herêmê.
4. Hîpoteza «lîstika şewitî»; Çima Trump wisa dibêje?
Çavdêrên bilind ên navneteweyî bawer dikin ku van dawan beşek ji «dîplomasiya pêşîlêgirtinê» ne:
Yekem: Girtina dosyeya lêçûnan: Amadekirina rayeya giştî ya Amerîkayê ji bo birrîna temam a piştgiriyên darayî û leşkerî.
Duyem: Xweşkirina taktîkî ya lîstikvanên herêmî: Trump bi nîşandana kurdan wek «bêbawer», bi bihayê qurbankirina piyadeyên xwe yên berê, girêkên dîplomatîk ên xwe bi hêzên mezin ên din ên herêmê (wek Îran û Tirkiyê) re vedike.
5. Pêwîstiya vegerê ber kompasa herêmî
Ev nivîs bi nêrîneke poşmanî li ser çarenivîsa hevalbendên yekcarî yên Amerîkayê, digihîje vê encamê ku: «Ewlehiya îtxalkirî, dîroka qedandinê heye.»
Ger kurd nikaribin ji qalikê bêdengiya medyayî derkevin û bi zimanekî teknîkî û dadî dawayên Trump bînin pêş çavan, «bavê godfather» wê berpirsiyariya beşek mezin a têkçûna êrîşên xwe yên li dijî Îranê bi navê kurdan bike fatûre û di serdema nû ya muhtemel a wî de, ne wek «miletek» lê wek «deyndarekî revok» bi wan re rû bi rû bimîne.
Dema hatiye ku elîtên siyasî yên herêmê, li şûna li bendê manê «wehyê ji Koşa Spî», li pey ji nû ve pênasekirina ewlehiyê di çarçoveya hevbendiya herêmî û pişta xwe danîn rehên resen ên erdnîgariya dayikê bigerin; çimkî di mentiqa Trump de, «residê embarê» ji «xwîna rijyayî» pirtir qîmet e.
...............
Dawîya peyam/
"Trajediya Jibîrkirin û Amûrkirina Gelê Kurd; Hilweşîna Exlaqê Stratejîk di Doktrîna 'Trumpîzm'ê de – Mansûr Rehîmî"
Xizmeta Iraq û Herêma Kurdistanê - Li hevberdana "realîzma danûstandinê" û tecrîda dîplomatîk, îdiayên dawî yên Donald Trump ên ku sewqiyatên çekan winda bûne û têkoşîna neteweyî ya Kurd kêm bûye "peymankirina kirêkirî", ji retorîka hilbijartinê wêdetir, nîşaneya anomaliyek stratejîk di laşê hêza tund a Amerîkî de ne.
Your Comment