Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehlê Beytê (S) – ABNA–Jiyana civakî ya îro li gelek beşan ji rewşa jiyaneke xwezayî û rast derketiye; yek ji mînakên wê kêmbûna tund a zewacê û berevajiya ciwanan ber bi jiyana nenormal a "bêzewacî" (tecerrûd) e.
Kêmbûna zewacê û belavbûna bêzewaciyê, ji bilî bandora ku li ser nifşa mirovan dike, ji ber çêbûna pergaleke jiyanê ya bêhestiyariya berpirsiyariyê, qutbûna girêdanên civakî, û xemsariya hemberî bûyerên civakî – ku ji encamên bêguman yên jiyana kesên bêzewac e – wek felaketeke mezin ji civakên mirovî tê hesibandin.
Û heger em astengiyên exlaqî yên ku ji vê rêgezê gelek kesên bêzewac bikevin ber wan ji wê re zêde bikin, girîngiya vê pirsgirêka civakî zelaltir dibe.
Niha em li sedemên sereke yên vê diyardeya xeternak a civakî bigerin:
Bêguman ev rewşa nesaz ji sedemek an du sedeman çênabe, lê bêşik di nav faktorên sereke de, çend faktorên herî zêde balê dikişînin. Yek ji wan pirsgirêka "belavbûna têkiliyên nelicû (nameşru)" e.
Çimkî ji aliyekî ve, ji ber hêsaniya van têkiliyan, "jin" li ber çavê gelek ciwanan wek heyînekî bêkêrbûyî, kêmnirx, û heta carinan "belas" derketiye – ku mirov bi hêsanî dikare bigihêjê. Bi vî awayî, ew nirx, girîngî û şexsiyeta berê ya wê ya civakî, ku ji bo gihiştina wê gere bû fedakariyeke mezin were kirin, bi tevahî winda kiriye. Jin êdî nebûye heyînekî bi qîmet û xeyalî ku bala ciwanan bikişîne.
Rûtiyîna berbiçav a jinan di dinyaya îro de, alîkariya vê bêkêrbûnê dike. Heke di destpêkê de ev bibe sedemek bo demkî bala mirovên hewesker bikşîne, dawiyê dibe sedema bêkêrbûn û ji nirxêketina jinê – û ev tam dijî tiştê ku jinên wisa hêvî dikirin e!
Ji ber vê sedemê, ew evînên paqij, pîroz û bişewatê yên ku berê çêdibûn û destpêka girêdaneke zewacê ya bihêz dibûn, di civakên îro de tûnîn. Çimkî mirov hertim li karê ku bi hêsanî neketibe destê wî, evîna bişewat çêdike, û wate nake ku mirov ji tiştekî bêqîmet, erzan û belas hez bike, heza bişewat!
Ji aliyê din ve, gelek kesên serbixwe (bêqeyd) hesab dikin: çi sedem heye ku mirov tenê ji bo gihiştina jinekê bikeve bin barê sedan "merc" û "berpirsiyariyên" zewacê, lê bêyî ku tu ji van merc û berpirsiyariyan qebûl bike, dikare bigihêje gelek kesan!?
Ji ber vê yekê, ev kesên ku ji encamên xerab ên bêqeydiya zayendî û exlaqî haydar nînin, û tenê bi çavê têrkirina hesta zayendî li zewac û jinê dinêrin, bi bingehî ragihandina zewacê û wê hemû merc û berpirsiyariyan karekî bêaqilî dibînin! Ji ber vê yekê, hemû an jî beşeke mezin ji jiyana xwe di rewşa bêzewaciyê de derbas dikin.
Li gor rastiyên jorîn, bandora "hebûn û hêsaniya têkiliyên nelicû" li ser kêmbûna zewacê bi temamî zelal dibe. Ji ber vê sedemê, li civakên rojavayî yên ku ev azadî û bêqeydî zêdetir e, zewac zêdetir kêm bûye. Heke zewacek jî pêk were, ew di temenên bilind de ye, û ji nû ve ev zewac ewqas sist û bêberdewam in ku bi gelemperî bi bahaneyên piçûk û carinan kenawer têk diçin!
Wekî din, hertim li kêleka van civakên ku jiyana bêzewaciyê tercîh dikine, birînên çirkin ên bi navê "qerebalixên fuhûşê" û "bajarên nû" hene, ku ew jî bûne faktoreke girîng bo kêmbûna zewacê û herwiha hilweşîna malbatan.
Van navendên çirkin, ku bi neçarî li kêleka civakên nesax yên îro hene, delîlekî zelal e li ser nesaxiya van civakan.
Pirsgirêka fuhûşê û navendên bednav ne tenê ji ber ku ew bûne cihê belavbûna exlaqê xerab û belavkirina her cure mîkrobên bedenî û derûnî, divê bê lêkolînkirin.
Herwiha ne tenê ji ber bandora wan a li ser kêmbûna zewacê û berevajiya jiyana bêzewaciyê, divê bê nîqaşkirin – her çend her yek ji van bixwe hêjayî nîqaş û lêkolînên fireh e.
Berevajî wê, ji ber xwe jînên xerabkarkan ên ku di van navendan de kom dibin û bi destfiroşiya bedenan re mijûl dibin, ew bi tevahî hêjayî bal û girîngiyê ye.
Kesên ku di vî warî de lêkolînên bi firehî kirine û piştî lêkolînên xwe yên berfireh pirtûkên li ser vê yekê nivîsîne, hemû qebûl dikin ku rewşa van jina destfiroş herî bi êş û herî bêzar ji cureyên koleya sedsalên navîn vedibêje.
Jinên redbûyî, bêçare û belengaz bi wateya rastîn: ên ku hertim ji serî heta binî di bin deyn û qerzan de ne, şev û roj wek şemalê dişewitin da ku civînên hewes û zewqa heywanî ya yên din ronî bikin, û dawiyê bi xerabtirîn rewşê li kujeyekî metirsok ê civakî canê xwe didin. Heta carinan kesî cesedê wan ji erdê ranake û wan naşê.
Kîjan wijdan destûrê dide ku di sedsaleke ku tê de îdiaya rakirina koleyê tê kirin, ev koleyên belengaz li kêleka civakê hebin û tu kes riya azadiya wan neavêje!?
Lê divê ji bîr nekin ku ev koleya dilşewat – ku mixabin gelek civakên îro bi fermî nas kirine û erê kirine – zaroka heman hêsaniya têkiliyên nelicû ye.
Çimkî jinên ku di nav avjeniyên xwînî yên civakê de têkoşînê dikin, bi gelemperî heman qurbaniyên têkiliyên nelicû ne ku bi awayekî berbi van navendan kişiyane. Serguzeşta hin ji van jinan, ku di hin pirtûkan de hatiye nivîsandin, bê guman trajediyên herî xemgîn pêk tînin, û wek lekeyeke şermê li eniya civakên îro tê hesibandin – û mixabin kêm tê nîqaşkirin.
Ji ber vê yekê, hem ji bo pêşîlêgirtin ji hilweşîna malbatan, hem jî ji bo pêşîlêgirtin ji kêmbûn û hilweşîna zewacê, û hem jî ji bo azadkirina van koleyên belengaz – pêwîst e ku li ber vê azadî û bêqeydiya zayendî û hebûna têkiliyên nelicû were girtin. Û ev jî bêyî sazkirina plansaziyeke rast pêkan nîne.
Ciwanên hêja, li gor rastiyên jorîn, divê li ser xwe û hevalên xwe zêdetir baldar bin, û ji gotinên bêkêrxwaz û xapîner ên ku ji qirika kesên nepak ji bo kişandina wan ber bi vê bêqeydiyê derdikevin, xwe ji kêlî bixin.
Ew kesên ku vê rewşê û van navendan wek pêdiviyek civakî nas dikin, û bi vê yekê dixwazin qirêjî û pîsiya fuhûşê û hatûçûna van navendan kêm bikin, belkî pêngavekî wêdetir jî davêjin û vê kiryara neqanûnî wek amûrek ji bo parastina paqijiya malbatan!! û saxlemiya ciwanan!! bi nav dikin – ew bi tundî şaş in. (1)
(1): Berhevkirina ji pirtûka: Pirsgirêkên Zayendî yên Ciwanan, Ayetullahê Giranqetr Nasir Mekarim Şîrazî, Weşanên Nifşa Ciwan, Qum, 1380 h. ş., r. 30.
Your Comment