Li gorî Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehlê Beytê (s.x) — ABNA —Vîktorya J. Taylor, Rêvebira Bernameya Iraqê li Navenda Ramana Civata Atlantîk (Atlantic Council) û Cîgira Berê ya Alîkarê Wezîrê Derve yê Amerîkayê li Karûbarên Iraq û Îranê, hişyar da ku Herêma Kurdistanê ya Iraqê êdî divê ne hêvî bike ku Waşingtonê wek berê di nakokiyên di navbera Bexda û Hewlêrê de rola navbeynkariyê ya çalak bilîze.
Taylor di civîna "Diyaloga Iraqê" li Waşingtonê de, tekez kir ku hukûmeta Donald Trump li gor hukûmetên berê yên Amerîkayê, pir kêmtir dilxwaz e ku bikeve nav pevçûnên di navbera hukûmeta navendî ya Iraqê û Herêma Kurdistanê de. Wê herwiha ji dawiya nêzîk a alîkariyên darayî yên Amerîkayê ji hêzên Pêşmerge re û domandina rawestana siyasî (bendbûn) di avakirina kabîneya nû ya Herêmê de, wek nîşaneyên xemgînî bi nav kir.
Taylor li ser nakokiyên kronîk (demdirêj) yên Bexda û Hewlêrê li ser neft, gaz û dayîna meaşên karmendan, got ku koka qeyranê vedigere "nakokiyeke bingehîn a li ser hevsengiya hêzê" di navbera hukûmeta navendî ya Iraqê û hukûmeta Herêmê de. Li gor wê, nebûna lihevkirineke eşkere li ser sînorên desthilata Hewlêr û Bexdayê, bûye sedema ku ev tansiyon bi rengekî berdewam dubare bibin.
Wê tekez kir ku çareseriya demdirêj a vê qeyranê hewceyî pejirandina qanûnên diyar, bi taybetî Qanûna Neft û Gazê ya Iraqê ye; qanûna ku li gor wê, nêzîkî du dehsan e li ser wê biryarek nehatiye dayîn. Lê dîsa jî, Taylor wê zêde kir ku pejirandina qanûnê bi tenê jî bes nîne, ji ber ku qeyrana bêbaweriyê di navbera her du aliyan de û pirsgirêkên têkildarî bicihanîna Qanûna Bingehîn a Iraqê hêj berdewam e.
Vê karbidesta berê ya Amerîkayê herwiha bi destnîşankirina jêkêşana siyasî ya di navbera her du partiyên serdest Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê (YNK) û Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) li Herêma Kurdistanê de, got ku çareserkirina nakokiyan ji her tiştî bêtir hewceyî diyaloga rasterast di navbera lîstikvanên kurd û hukûmeta Iraqê ye, ne destwerdana Waşingtonê.
Taylor di beşeke din ya axaftina xwe de, behsa kêmbûna tund a alîkariyên darayî yên Amerîkayê ji hêzên Pêşmerge kir. Wê rave kir ku alîkariyên Waşingtonê ji 60 milyon dolaran di sala borî de, daketiye nêzîkî 1.3 milyon dolaran di sala hanê de, ji ber ku peymana têgihiştinê (memorandum) ya hevkariyê di navbera Amerîkayê û Hewlêrê de, di sala 2026'an de bi dawî dibe.
Wê got: "Dawîhatina vê peymana têgihiştinê bi xwezayî tê wateya dawîhatina piştevaniya darayî ya Amerîkayê ji bo dayîna meaş û alîkariyên lêçûnên hêzên Pêşmerge." Taylor di heman demê de tekez kir ku divê hukûmetên Bexda û Hewlêrê, li şûna ku xwe bispêrin piştevanîya derve, ji bo çareserkirina pirsgirêkên avahîsazî (struktûrel) yên aboriyê û dabînkirina çavkaniyên darayî yên saziyên hukûmeta xwe, tevbigere.
Wê li ser îhtîmala dirêjkirin an ji nûvekirina vê peymanê ji aliyê hukûmeta Trump de jî got ku îhtîmaleke wisa heye, lê Hewlêr divê plansaziya xwe li ser bingeha domandina piştevaniya Amerîkayê neke.
Rêvebira Bernameya Iraqê li Civata Atlantîk herwiha dev ji rawestana siyasî ya berdewam a li Herêma Kurdistanê rexne kir û got ku derbasbûna nêzîkî 19 mehan ji hilbijartinên parlamentoyê (ew leşkerî) bêyî avakirina kabîneyek nû, peyameke neguncav ji bo dengdêrên kurd dişîne.
Wê wê zêde kir: "Her çend tê hêvîkirin ku pêkhateya hukûmeta pêşerojê ji avahiya heyî pir cûda nebe, û hêj Partiya Demokrat a Kurdistanê postê serokwezîrî û serokatiya Herêmê di dest de bigire, û Yekîtiya Niştimanî jî cîgiriya serokwezîriyê biparêze, lê dîsa jî bingehê avakirina hukûmetê li gor encamên hilbijartinan pir girîng e."
Your Comment