Li gorî Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehlê Beytê (s.x) — ABNA —Tasûa û Eşûra; Trajediyeke ku Wijdanê Ummeta Îslamî Birîndar Kir
Meha Muherem di bîra dîrokî ya misilmanan de tenê bîranîna destpêka sala hicrî nîne, belkî bi bûyerekê ve girêdayî ye ku bandora wê heta îro li ser wijdanê olî û dîrokî ya ummeta Îslamê maye; bûyera şehîdbûna Hezretî Îmam Huseyn bin Elî (Xwedê ji herduyan razî be) û hevalên wî yên wefadar li deşta Kerbela di 10ê Muheremê sala 61ê hicrî de.
Îmam Huseyn (s.x) ne tenê li ba Şîeyan, belkî li ba hemû misilmanan jî cihekî bilind digire. Ew kurê Hezretî Elî bin Ebî Talib û Hezretî Fatime Zehra (silav liwanbin), keça Pêxemberê Xwedê (s.x.a) ye, û ew yek ji kesên herî hezkirî li ba Pêxemberê Îslamê bû. Di çavkaniyên pêbawer ên Ehlê Sûnnetê de gelek hedîs li ser fezîletên Îmam Hesen û Îmam Huseyn hatine vegotin. Ji wan, Pêxemberê Ekrem (s.x.a) got: «Hesen û Huseyn xwediyên ciwanên biheştê ne.» (Sunen Tirmizî, hedîs 3768; Sunen Ibnu Mace, hedîs 118)
Cihê Eşûrayê di Sûneta Îslamî de
Roja Eşûrayê berî bûyera Kerbelayê jî di dîroka Îslamê de girîng bû. Di Sahîh Buxarî û Sahîh Mûslim de hatiye ku Pêxemberê Ekrem (s.x.a) vê rojê rojî digirt û misilmanan jî teşwîq dikir ku rojî bigirin. Li gorî rîwayetan, rojiya Eşûrayê dibe sedema efûya gunehên sala borî.
Lêbelê, piştî bûyera Kerbelayê, Eşûra ji bilî fezîleta îbadetê, bû sembola mezlûmiyetê, berxwedana li hember zulmê û parastina nirxên Îslamî.
Nêrîna çar mezhebên Ehlê Sûnnetê li ser Îmam Huseyn (silav lêbin)
Çar mezhebên fiqhî yên Ehlê Sûnnetê – Hanefî, Malikî, Şafiî û Henbelî – di hezkirina Ehlê Beytê Pêxember (silav liwanbin) de li hev dikin û Îmam Huseyn wek yek ji kesayetiyên herî bilind ên ummeta Îslamî dihesibînin.
Feqîhên Hanefî bi gotinên fezîletên Ehlê Beytê ve, hezkirina Îmam Huseyn wek nîşaneya baweriyê dîtine. Mela Elî Qarî, ji zanyarên navdar ên Hanefî, di berhemên xwe de li ser ciheya bilind a Îmam Huseyn rawestiyaye.
Zanyarên Malikî wek Qadî Iyad di kitêba "Şifa" de hezkirina Ehlê Beytê ji ferzên olî yên Îslamê hejmartine û li hember her destdirêjiyeke li wan hişyarî dane.
Feqîhên Şafiî, di nav de Îmam Şafiî bi xwe, helbestên navdar li ser hezkirina Ehlê Beytê gotine. Wî gotiye:
«Ya Alê Beytê Pêxemberê Xwedê, hezkirina we
Ferz e ji Xwedê ve di Qur'anê de ku wê daxistiye.»
Zanyarên Henbelî jî hertim li ser fezîletên Ehlê Beytê rawestiyane. Îbn Teymiye ... her çend di hin mijaran de nêrînên kelamî yên cuda hebûn jî, di kitêba xwe ya "Minhacûs-Sunnet" de eşkere dike ku Huseyn bin Elî bi zulmê hate kuştin û Xwedê wî berbi pileya şehîdbûn û kerametê bilind kir.
Mahkûmkirina Trajediya Kerbelayê di Çavkaniyên Ehlê Sûnnetê de
Hema hema tu zanyarê pêbawer ê Ehlê Sûnnetê nayê dîtin ku bûyera Kerbelayê erê kiribe. Berevajî, gelek ji mezinên Ehlê Sûnnetê wê wek yek ji mezintirîn musîbetên dîroka Îslamê dîtine.
Îmam Zehebî di kitêba "Seyera Îlamîn-Nubela" de şehîdbûna Îmam Huseyn wek "trajediyeke mezin" bi nav dike û kuştinên wî hêjayî şermezarkirinê dibîne.
Îbn Kesîr ê Dimeşqî, dîroknasê navdar ê Ehlê Sûnnetê, di kitêba "Bidayet û Nihayet" de, dema ku bûyerên Kerbelayê vedibêje, ji giranîya tawanê ya hatî kirin xemgîniya xwe nîşan dide û wê wek bûyerekê janê ji bo cîhana Îslamê bi nav dike.
Îbn Hecer Heytemî di kitêba "Sewaîqa Muhriqa" de li ser qedexeyên dijberiya Ehlê Beytê rawestiyaye û bi talî ji tawana Kerbelayê behs kiriye.
Teftazanî, ji kelamvanên navdar ên Ehlê Sûnnetê, di kitêba "Şerha Eqaîdîn-Nesefî" de dinivîse: «Qanihbûna bi kuştina Huseyn an jî kêfxweşî ji wê re caîz nîne û divê her misilman vê tawanê şermezar bike.»
Ma Şehîdbûna Îmam Huseyn Leqeyeke Reş a Dîroka Îslamê ye?
Ji nêrîna dîrokî, gelek ronakbîrên misilman, bêyî ku berê wan ê olî yê taybet hebe, bûyera Kerbelayê wek yek ji herî tal û tarî bûyerên dîroka ummeta Îslamê dîtine. Di vê bûyerê de, nevîyê Pêxemberê Îslamê (s.x.w.), bi malbata xwe û hevalên xwe re, di rewşekê de şehîd bû ku beşek girîng a ummeta Îslamê ji piştgiriya wî têk çû.
Ji ber vê yekê, Kerbela ne tenê bûyereke siyasî, belkî birînek kûr a li ser laşê dîroka Îslamê tê dîtin; birîna ku bîranîna xetera zordariyê, cudahiyê û dûrketina ji nirxên bingehîn ên Îslamî tîne bîra mirovan.
Peyama Hevbeş a Eşûrayê ji bo Hemû Misilmanan
Îro, piştî ku sedsal derbas bûne, Eşûra hêj jî peyama dadxwaziyê, azadîxwaziyê, dilsoziya li hember rastiyê û têkoşîna li hember zulmê tîne. Îmam Huseyn (s.x) di nêrîna misilmanan de, mîsala fedakariyê û berxwedanê ye, û şehîdbûna wî hişyariyeke dîrokî ye ku divê tu hêzek li ser nirxên Xwedayî û kerameta mirovî sernekeve.
Hezkirina Ehlê Beytê Pêxember (s.x) û şermezarkirina Trajediya Kerbelayê xaleke hevbeş e di navbera piraniya misilmanên cîhanê de; xaleke ku dikare li şûna cudahiyê, bibe sedema hevgirêdan û yekîtiya ummeta Îslamî.
Çavkanî :
-
Sahîh Buxarî, Kitabûs-Sewm, Babê Sewma Yewmi Eşûra'
-
Sahîh Mûsilim, Kitabûs-Siyam, Babê Sewma Yewmi Eşûra'
-
Sunen Tirmizî, hedîs 3768
-
Sunen Ibnu Mace, hedîs 118
-
Qadî Iyad, Eş-Şifa bi Te'rîfî Heqûqîl-Mustefa
-
Zehebî, Seyera Îlamîn-Nubela, Wergera Îmam Huseyn bin Elî
-
Îbn Kesîr, El-Bidayet û En-Nihayet, Bûyerên sala 61ê hicrî
Your Comment