Li gor raporeke Ajansa Nûçeyan a Navnetewî ya Ehlul Beytê (s.x) — ABNA — Hindistan ji ber encamên şerê Amerîka û Îsraîlê li dijî Îranê û astengiyên li Tengava Hirmuzê, rûbirûyê pêlên aborî yên fireh bûye. Ev rewş bûye sedema zêdebûna bihadî ya neft û gazê û lêçûnên hilberînê li gelek beşên aboriya vî welatê Asyayî bilind kirine.
Li gor rapora televizyona El Cezîre, sektora hewavaniyê ya Hindistanê yek ji wan warên e ku ji bo şokên enerjiyê herî zêde ziyan ditiye. Pargîdaniya Balafirên Hindistanê ragihandiye ku di mehên Avrêl û Gulanê de, ji sedî 10 heta 12 ê firînên xwe kêm kiriye, ji ber zêdebûna bihayê sotemeniyê.
Rojnama Financial Times ragihandiye ku dibe ku Pargîdaniya Balafirên Hindistanê mecbûr bimîne firînên xwe bêtir jî kêm bike. Campbell Wilson, Rêveberê Giştî yê vê pargîdaniyê, di nameyeke navxweyî de nivîsiye: "Sotemeniya balafiran bûye astengeke cidî. Dibe ku di mehên Hezîran û Tîrmehê de em firînên xwe dîsa kêm bikin."
Ev kêmkirina firînan di dema havînê de tê, dema ku bi gelemperî qezenca pargîdaniyên hewavaniyê herî zêde ye. Ji ber vê yekê tê çaverê kirin ku dahata van pargîdaniyan bi awayekî berçav kêm bibe.
Di vê navberê de, pargîdaniya dewletî ya "Nefta Hindistanê" jî bihayê gaza şil a ku di pîşesaziyê de tê bikaranîn û sotemeniya balafiran ji bo pargîdaniyên biyanî bilandaye.
Zêdebûna bihayê gazê
Di berdewamiya şoka enerjiyê de, hikûmeta Hindistanê bihayê kapsulên gazê yên bazirganî yên 19 kîloyî bi qasî 993 rûpî (10.40 dolar) zêde kiriye. Ev zêdebûn nêzîkî ji sedî 48 e.
Ev haybilindî tê wateya bilindbûna bihayê xwarinê li restorant û otêlên Hindistanê, û herwiha zêdebûna lêçûnên hilberînê li beşên pîşesazî û bazirganî yên vî welatî.
Bi bilindbûna lêçûnên hilberînê, karûbar û veguhastinê li Hindistanê, tê payîn ku ev zextên aborî derbasî ser xerîdaran bibin û rêjeya enflasyonê li Hindistanê bilind bibe.
Pîşesaziyên wekî cam, seramîk û çîmentoyê yên Hindistanê, ku bi giranî girêdayî gazê ne, herî zêde ziyan dîtine. Hin ji van beşan hilberîna xwe kêm kirine û dest bi kêmkirina karmendan jî kirine.
Krîza sektora înşaetê
Şîrketên înşaetê li Hindistanê jî bi kêmasiyeke giran a bîtumê (malzemeyê sereke yê hilberîna asfaltê) re rû bi rû ne. Hindistan nêzîkî ji sedî 40ê pêdiviyên xwe ji Rojhilata Navîn îtxal dike.
Di meha Adarê de, îtxalkirina bîtumê daket tenê 7,000 tonan, li gorî nêzîkî 32,000 tonan di heman serdema sala borî de.
Hikumeta Hindistanê heta niha ji bilindkirina bihayên gazê ji bo xerckirina navxweyî dûr ketiye, lê heke şerê li dijî Îranê berdewam bike û dabînkirina enerjiya cîhanî kêm be, îhtîmal e ku bihayên ji bo xerîdaran jî zêde bibin.
Asya li eniya pêş
Aboriyên Asyayî yên pêşkeftî, di nav de Hindistan jî, ji encamên aborî yên şerê Amerîka-Îsraîlê li dijî Îranê herî zêde zirar dîtine, ji ber ku ew bi giranî bi îtxalkirina petrol û gazê ji Rojhilata Navîn ve girêdayî ne.
Nêzîkî ji sedî 50ê îtxalkirina petrola xav a Asyayê û ji sêyeka yekê zêdetir îtxalkirina gaza xwezayî ji Tengava Hormuzê derbas dibe.
Hikûmetên van welatan salane bi sedan milyar dolar xerc dikin da ku zexta li ser bihayên enerjiyê yên malbatan sivik bikin, û tê payîn ku ev lêçûn bi zêdebûna bihayên dawî re zêde bibin.
Aboriyên pêşkeftî ew welat in ku di pêşveçûnê de ne û ne bi tevahî pêşkeftî ne û ne jî xizan in. Welatên wekî Brezîlya, Rûsya, Hindistan û Afrîqaya Başûr dikevin vê kategoriyê.
Fona Pereyan a Navneteweyî berê pêşbîniya xwe ya mezinbûna aborî ji bo van welatan ji sedî 4.2 daxistiye ji sedî 3.9.
..............................
Dawiya peyamê/
Etîket
Şerê li dijî Îranê
Encamên aborî yên şerê li dijî Îranê
Hindistan
Îran
Amerîka
Aboriya Hindistanê
Krîza enerjiyê
Tengava Hormuzê
Your Comment