Li gorî Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehlê Beytê (s.x) — ABNA —Li gor ragihana KurdPress, rapora nû ya Teftîşgerê Giştî yê Wezareta Parastinê ya Dewletên Yekbûyî (Pentagon) derbarê Operasyona "Biryardariya Zexm" (Operation Inherent Resolve) de destnîşan dike ku pêşveçûnên leşkerî yên bakur û rojhilatê Sûriyê di zivistana 2026an de bûne sedema bi dawîbûna fermî ya hevpeymaniya deh salî ya Washingtonê bi Hêzên Sûriya Demokratîk (HSD/QSD) re.
Ev rapor tekez dike ku bi hilweşîna avahiya leşkerî ya HSD li hemberî pêşveçûna hêzên hukûmeta Sûriyê, Amerîka neçar ma ku stratejiya xwe ji hevkariya bi hêzên Kurd re veguherîne hevkariya bi hukûmeta Şamê re. Ev guhertin bûye sedema yekbûna hêdî ya HSD di nav avahiya hukûmeta Sûriyê de û bi dawîbûna pratîkî ya xweseriya Kurdan.
Teftîşgerê Giştî yê Wezareta Parastinê ya Amerîkayê, di rapora xwe ya sê-mehane de ragihandiye ku pêşveçûna bilez a hêzên hukûmeta Sûriyê di Çile 2026an de kontrolê piraniya bakur û rojhilatê Sûriyê ji destê HSD derxistiye û ji nû ve serweriya Şamê li ser van herêman bi cih kiriye; ev yek cara yekem e piştî zêdetirî deh salan. Ev pêşveçûn, bi hevpeymaniya dirêj-dirêj a Amerîkayê bi HSD re – ku ji sala 2015an vir ve stûna sereke ya şerê li dijî DAIŞê li Sûriyê bû – dawî aniye.
Raporê destnîşan dike ku hilweşîna HSD’yê encamên ewlehiyê yên berfireh jî derxistiye holê. Li gel paşvekişîna hêzên Kurd ji gelek herêman, beşek ji hêzên berpirsiyar ên parastina girtîgehên DAIŞê hatin şandin eniya pêşîn. Ev rewş bû sedema revîna herî kêm 150 endamên DAIŞê ji Girtîgeha Şedadî.
Di Kampa Holê de jî, derketina ji nişka a hêzên HSD’yê valahiyek ewlehiyê ya mezin afirand. Li gor vê raporê, heta 20,000 rûniştvanên kampê – di nav wan de endam û malbatên girêdayî DAIŞê – bê çavdêriya bandorker ji kampê derketin. Rayedarên Amerîkî vê bûyerê wekî xetereyek cidî ya ji bo ewlehiya herêmî binav kirine.
Ji bo pêşîlêgirtina belavbûna krîzê, Washingtonê operasyonek berfireh destpê kir ji bo veguhastina girtiyên DAIŞê ji Sûriyê bo Iraqê. Di vê operasyonê de, 5704 girtiyên DAIŞê ji girtîgehên ku berê di bin rêveberiya HSD’yê de bûn, hatin veguhastin nav girtîgehên Iraqê.
Rapora Teftîşgerê Giştî tekez dike ku piştî sekinandina kontrolê ya hukûmeta Sûriyê li ser herêmên Kurdnişîn, Dewletên Yekbûyî roleke aktîf di navbeynkariya di navbera Şamê û HSD’yê de lîst. Ev hewildan di dawiyê de bûne sedema peymana 29ê Çile 2026an di navbera her du aliyan de. Li gor vê peymanê, Hêzên Sûriya Demokratîk (HSD) û saziyên rêveberiyê yên girêdayî wan, hêdî hêdî tên yekkirin di nav avahiya hukûmeta navendî de.
Di çarçoveya vê peymanê de, hêzên hukûmeta Sûriyê ketine bajarên Hesekê û Qamişlo û HSD’yê qebûl kiriye ku kontrolê derbasgeh û saziyên rêveberiyê radestî Şamê bike. Li hemberî vê, çar tîpên leşkerî yên Kurd hatine destûrkirin ku çalakiyên xwe li herêmên Kurdnişîn berdewam bikin, û hejmarek ji fermandarên HSD’yê di saziyên rêveberiyê yên herêmî de rolên xwe werdigirin.
Lê girîngtirîn beşa raporê, nirxandina Washingtonê ya paşeroja vê peymanê ye. Teftîşgerê Giştî yê Wezareta Parastinê ya Amerîkayê, bi vegotina ji rayedarên Amerîkî, dinivîsîne ku peymana yekbûnê ji bo HSD’yê tê wateya devjêberdana xweseriyê. Lê belê, di rewşa ku Amerîka biryar dabû ku hevkariya xwe ji hêzên Kurd veguherîne ser hukûmeta nû ya Sûriyê, ji bo serokên Kurd vebijarkek din a pratîkî tunebû.
Di heman demê de, Şamê ji bo bidestxistina piştgiriya civaka Kurd, sozên wekî dayîna hemwelatîbûnê bi kurdên bê nasnameyê, parastina ziman û çanda Kurdî, û nasandina perwerdehiya bi zimanê Kurdî li herêmên Kurdnişîn pêşkêş kiriye. Her çiqas wusa be jî, raporê tekez dike ku mijarên hesas ên wekî cihê Yekîneyên Parastina Gel (YPG), awayê tevde yekbûna hêzên HSD’yê di nav artêşa Sûriyê de, û sinorên desthilatdariya herêmên Kurdnişîn, hêj jî neçareser mane.
Nirxandina saziyên îstixbaratê yên Amerîkî jî destnîşan dike ku hukûmeta Sûriyê di kişandin û birêvebirina hêzên nû yên HSD’yê de, bi pirsgirêkên cidî yên fermandeyî û kontrolê re rû bi rû bimîne. Ev mijar dikare bandorê li pêvajoya şerê li dijî DAIŞê di pêşerojê de bike.
Your Comment