Li gorî Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehlê Beytê (s.x) — ABNA —Tunjer Bakirxan: Pêvajoya aştiyê derbasî qonaxeke çarenivîs bû, nobe hikûmetê ye
Serokê Hevbeş ê DEM Partiyê bangawaziya Öcalan a hilweşandina PKK'yê wekî gaveke dîrokî bi nav kir û ji ber paşmayîna hikûmeta Tirkiyeyê rexne kir.
Li gorî Bakirxan, aştî tenê bêdengbûna çekan nîne; divê demokrasî, dadmendî û weqar ji bo hemû welatiyan misoger bibe.
Aştî derbasî qonaxeke nû bû
Li gorî rapora KurdPressê, Tunjer Bakirxan, Serokê Hevbeş ê Partiya Weqar û Demokrasiya Gelan (DEM Partî), di nirxandina dawîn a rewşa pêvajoya bi navê "Aştî û Civaka Demokratîk" de ragihand ku ev pêvajo ji qonaxa pevçûnên çekdar derbas bûye.
Wî got ku niha pêvajo ketiye qonaxeke ku berpirsiyariya sereke li ser milê hikûmetê, parlamentoyê, partiyên siyasî û civaka sivîl e.
Di hevpeyivînekê bi Mezopotamya Ajansê re, Bakirxan bal kişand ser qonaxa ku di wêjeya siyasî de wekî "aştiya neyînî" an jî rawestana pevçûnên çekdar tê binavkirin.
Li gorî wî, ev qonax bi pirranî hatiye paşvehiştin. Niha pirsgirêka sereke avakirina mekanîzmayên siyasî, dadî û qanûnî ye ji bo veguhertina vê rewşê bo aştiyeke domdar û demokratîk.
Öcalan gaveke dîrokî avêt
Bakirxan di beşeke girîng ya axaftina xwe de bal kişand ser rola Abdullah Öcalan.
Wî got: "Rêberê girtî yê tevgera Kurd bi bangawaziya 27ê Sibatê û daxwaza hilweşandina avahiya çekdar a PKK'yê, yek ji gavên herî wêrek û girîng ên dîroka nûjen a pirsgirêka Kurd avetiye."
Bakirxan tekez kir ku di gelek ezmûnên cîhanî yên çareserkirina nakokiyan de, danîna çekan bi gelemperî di qonaxên dawî yên danûstandinan de pêk tê.
Lêbelê, wî got ku Öcalan ji destpêka rê ve bi pêşniyara hilweşandina rêxistinê û bidawîkirina têkoşîna çekdar, zemîn ji bo veguhestina tevahiya pirsgirêkê ber bi warê siyaset û parlamentoyê ve amade kir.
"Gog li zeviya hikûmetê ye"
Bakirxan vê kiryarê wekî "derfeteke dîrokî" bi nav kir û got ku niha gog li zeviya hikûmetê û saziyên fermî yên Tirkiyeyê ye.
Wî hişyarî da: "Eger ev derfet bi rêkûpêk neyê birêvebirin, dibe ku encamên giran ji bo paşeroja welêt bi xwe re bîne."
Wî di heman demê de ji hêdîbûna tedbîrên hikûmetê rexne kir û got: "Tevî ku ji destpêka pêvajoya nû ve meh derbas bûne, hê jî di warê reformên qanûnî û siyasî de tu gavên cidî û berbiçav nehatine avêtin."
Bakirxan hişyarî da ku berdewamiya vê rewşê dikare baweriya raya giştî qels bike û zemînê ji bo tehrîk, tansiyon û hewldanên dijberên pêvajoya aşitiyê amade bike.
Pêşniyarên ji bo pêvajoya aşitiyê
Bakirxan diyar kir ku di rewşa heyî de divê hikûmet herî zû dest bi pêkanîna komek tedbîrên bawerî-avakirinê bike:
- Dawîanîna siyaseta tayînkirina qeyûm li şûna şaredariyên hilbijartî
- Serbestberdana girtiyên nexweş
- Misogerkirina azadiya çalakiyên siyasî û sivîl
- Reformkirina qanûnên bicîhanîna cezayan
- Peydakirina şertên ragihandin û çalakiyeke berfirehtir ji bo Abdullah Öcalan
Wî her weha behsa komîsyona taybet a parlamentoyê kir û got ku erkê wê yê sereke avakirina binesaziyên qanûnî ye ji bo derbaskirina ji qonaxa pevçûnê ber bi qonaxa aştiya domdar.
Bakirxan bawer dike ku hewcedariya herî mezin a heyî, amadekirin û pejirandina "qanûneke çarçoveyî" ye. Ev qanûn dikare rewşa qanûnî ya kesên bi PKK'yê re têkildar piştî bidawîhatina çalakiyên çekdar diyar bike û zemînê ji bo entegrasyona wan a demokratîk amade bike.
Guherîna helwesta Bahçelî û faktora herêmî
Bakirxan di beşeke din de guherîna helwestên Devlet Bahçelî, serokê Partiya Tevgera Netewe (MHP), bi nav kir û wê wekî guherînek berbiçav binav kir.
Wî got ku ev guherîn bi tenê ji ber biryara kesane ya Bahçelî ne, lê encama komek guherînên navxweyî, herêmî û navneteweyî ye.
Li gorî Bakirxan, şer û krîzên herêmî yên li Rojhilata Navîn, bi taybetî guherînên Sûriyeyê, Iraqê û tansiyonên herêmî, girîngiya bidestxistina aramî û aştiya navxweyî li Tirkiyeyê ducar kiriye.
Rexneya li ser siyaseta qeyûman
Bakirxan careke din siyaseta tayînkirina qeyûm li şûna şaredarên ku ji aliyê gel ve hatine hilbijartin rexne kir.
Wî vê siyasetê li dijî prensîbên demokrasiyê û iradeya gel bi nav kir.
Wî tekez kir ku vegerandina tevahiya desthilatdariyê li rêveberiyên herêmî û dawîanîna destwerdana hikûmetê di birêvebirina şaredariyan de, dê bibe yek ji girîngtirîn îmtîhanên hikûmetê di rêya demokratîkkirina welêt de.
"Aştî tenê bêdengbûna çekan nîne"
Bakirxan di dawiyê de tekez kir ku pêvajoya aştiyê ya heyî tenê hingê dikare bibe sedema aştiyeke rastîn û domdar ku di heman demê de bi bidawîhatina pevçûnên çekdar, reformên siyasî û dadî jî bên sepandin.
Your Comment