Li gorî ragihandina Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehl-ul-beytê (s.x) – ABNA–Abdullah el-Şerîf، cîgirê serokê Encumena Bilind a Dermanan li Yemenê، di axaftinekê de bi tora El-Mesîre re got ku beşa dermanan a welêt bi krîzeke bêhempa re rû bi rû ye û berdewamîkirina dorpêçê, pêvajoya anîna dermanan ji derve، hilberîna navxweyî û zincîra peydakirina dermanan bi pirsgirêkên giran re rû bi rû kiriye.
Wî bal kişand ser vê yekê ku sînorkirinên li ser benderan، balafirgehan û veguhastinên darayî hatine danîn، astenga herî mezin e li pêşiya peydakirina berdewam a dermanan ji bo nexweşan.
Li gorî vê berpirsê Yemenî، zêdetirî 1600 cure derman li bazara Yemenê kêm in. Ji van، zêdetirî 550 cure ji wan dermanên girîng û rizgarker in. Her weha، çalakiya zêdetirî 83 şîrket û dabînkerên dermanan ku berê nêzîkî 1300 cure derman li bazarê dabîn dikirin، ji ber şertên dorpêçê bandor dîtine.
El-Şerîf zêde kir ku bihayê hin dermanan di salên dawî de 100 heta 200 sedî zêde bûye. Ev rewş ji ber têkçûna zincîra peydakirina dermanan، bilindbûna mesrefên bîmeyê û veguhastinê، û derengmayîna dirêj a gihîştina barkirinan çêbûye.
Wî her weha ragihand ku sedan barkirina dermanan û madeyên bingehîn hîn jî li Cîbûtî mayîne. Li gorî wî، hin barkirin ji ber sînorkirinên heyî sê heta çar meh، û carinan jî zêdetir، li benda veguhastinê bo Yemenê dimînin.
Li gorî wî، girtina Balafirgeha Senayê û sînorkirinên li ser Bendera Hodeyde ketine ser rêya gihandina wan dermanan ku pêdiviya wan bi veguhastina sar (cold chain) heye، û ev pirsgirêkan hîn zêdetir kirine.
Cîgirê serokê Encumena Bilind a Dermanan li Yemenê، dema ku behsa encamên mirovahî yên vê krîzê kir، got ku zêdetirî 170 hezar nexweşên bi nexweşiyên kronîk û penceşêrê bi awayekî rasterast ji derengketina gihîştina dermanan zirar dîtine. Her weha، nêzîkî 40 hezar nexweşên bi talasemî û hemofîlî jî ji ber negihîştina demkî ya dermanên pêwîst bi pirsgirêkên giran re rû bi rû ne.
El-Şerîf diyar kir ku pîşesaziya dermanan a Yemenê jî di van salên dawî de zirarên mezin dîtiye. Li gorî wî، du fabrîkeyên dermanan rasterast bûne armanca êrişan، û pirsgirêkên peydakirina madeyên bingehîn û veguhastinê bûne sedema kêm bûna veberhênan di vê qadê de.
Dîsa jî، wî got ku rêjeya hilberîna navxweyî di dabînkirina dermanên bingehîn de ji 15% di sala 2019-an de gihîştiye nêzîkî 30% di şertên heyî de، û plan hene ku ev kapasîte hîn bêtir were berfirehkirin.
Di dawiya gotinên xwe de، El-Şerîf ji rêxistinên navneteweyî xwest ku ji bo vekirina rêyên ewle yên veguhastina derman û amûrên bijîşkî gav bavêjin، şertên rakirina dorpêçê amade bikin û gihîştina gelê Yemenê bi dermanan hêsan biki.
…………..
Dawîya Nûçeyî/
Etîket:
· Balafirgeha Senayê
· Yemen
· Kanal TV ya El-Mesîre
· Bendera El-Hûdeyde
· Erebistana Siûdî
· Sena (Paytexta Yemenê)
Your Comment