Li gorî Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehl-ul- Beytê (s.x) – ABNA – Serkêşî û netefatiya zarokan, yek ji zehmetî û astengên herî dubare û di heman demê de herî bêçareker ên dêûbavan e; zehmetiyeke ku eger koka wê ya veşartî rast neyê nasîn, ne tenê çareser nabe, lê çerxeke xelet a berxwedana hevdu û dûrbûna hestî di navbera dêûbav û zarok de ava dike.
Hucetul-Îslam wel-Muslimîn Seyîd Elîriza Teraşiyûn, pispor û mamostayê qada perwerdehiyê û malbatê, di bersiva vê pirsê ya dêûbavan de, koka veşartî ya serkêşiya zarokan û rêbazên çareserkirina wê rave dike.
Pirsa dêûbavan:
Keçeke heşt salî heye ku her gava ez li dijî daxwazên wê derdikevim, yekser hêrs dibe; eger em biryar bin ku em biçin cihekê, dibêje "ez nayêm" û eger berpirsiyariyek hebe, jê xwe davêje. Bi rastî ez bêçare bûme, divê çi bikim?
Bersiv:
Beşeke mezin a tevgerên serkêşiyê û netefatiya zarokan, bertek e li hember kiryar û nimûneyên tevgera me ya xwe. Ji bo çareserkirina vê çerxê, divê bala xwe bidin çend xeletiyên hevpar û bingehîn:
١. Serkêşiya hevdu û dengê fermanî yê rasterast
Xala yekem ev e ku, tewra bi niyeta perwerdehiyê jî, divê em nekevin lîstika serkêşiyê bi zarok re. Dema zarok dibêje: "Ez dixwazim televîzyonê temaşe bikim" û bersiva me ya rasterast, biryardar û hişk ev e: "Na! Niha dema razanê ye û divê tu niha razî", her çend gotina me mantiqî be jî, lê ji nihêrîna zarok, dayik an bav serkêşiyê dikin. Ev rûbirûbûn dibe sedem ku zarok di hişê xwe de li benda fersendê bimîne ji bo tolhildanê; ji ber vê yekê dema hûn dibêjin: "Amade bibe em derkevin derve", ew jî bi heman çekê serkêşiyê dibêje: "Ez nayêm!"
٢. Derewên berjewendîparêz û ji dest danina baweriyê
Carinan ji bo aramkirina demkî ya zarok, em rastiyê vedişêrin; bo nimûne berî derzîlêdanê jê re dibêjin: "Qet êş nake!" dema ku êş dike. Niyeta dêûbav xêrxwaz e û ji bo kêmkirina xemgîniyê ye, lê encam berevajî ye: an zarok hîs dike ku pirsgirêkek wî heye ku yên din êşê nagihînin, an jî digihîje vê baweriyê ku jê re derew hatiye gotin. Di her du haletan de, bingeha baweriya dêûbav û zarok tê wêrankirin.
٣. Paşguhkirina hewceyên bingehîn û kombûna westiyanê
Carinan koka "na" gotina zarok, ne serhişkî ye; lê encama westiyanê, birçîbûnê, kêm-razanê an xemgîniya ji ber karên malê yên kombûyî û nehatine kirin e. Wekî din, tecrûbeyên neyînî yên berê (wek meşa dirêj û westîner di kirînê de) wî di helwesteke parastinê de datîne. Di van rewşan de, divê hewceyên bingehîn ên wî bêne nirxandin û bi zelalî jê re were piştrastkirin ku tecrûbeya westîner a berê nayê dubarekirin.
٤. Ferzkirina jîngehên naxweş û neminasib bi temenê zarok re
Zarokê heşt salî kapasîteya giyanî û hewceyên cuda heye. Birina wî bo civînên mezin ên mezinan ku bi berdewamî bi hişyariyên wek "aram rûne", "axê neke" û "bezê neke" re tê, cîh ji bo wî bêzar û azardar dike. Zarokên me kesên serbixwe ne û tenê dêûbav bûn, destûr nîne ku em hestên wan paşguh bikin. Pêwîst e dema plansaziyê, rewşên giyanî yên zarok bêne hesibandin û em piştrast bin ku cih an çalakiya li ber çavan, balkêşiyeke minasib bi temenê wî re heye.
Etîket:
- Serkêşiya zarok
- Perwerdehiya zarok
- Serhişkî
- Xwendewariya perwerdehiyê
Your Comment