Li gorî nûçeya Ajansa Navneteweyî ya Ehl-ul-Beyt ê (s.x) – ABNA – Stefane Dûjarîk, berdevkê Antonio Guterres, Sekreterê Giştî yê Neteweyên Yekbûyî (NY), di hevpeyvînekê de bi kovara Amargi re, derbarê mijarên sereke yên girêdayî bi Kurdan û herwiha pêvajoya aştiyê ya di navbera hikûmeta Tirkiyeyê û Partiya Karkerên Kurdistanê (PKK) de axivî.
Dûjarîk derbarê rewşa Kurdan li Sûriyê de got ku Neteweyên Yekbûyî li Sûriyê amade ye, lê bi taybetî çavdêriya pêvajoya yekgirtina hêzên Hêzên Sûriyeya Demokratîk (HSD) di nav avahiya leşkerî ya hikûmeta Sûriyê de nake.
Wî bi amaje kir ku li dû peymana di navbera Mazlûm Ebdî, fermandarê berê yê HSD, û şêwirmendê serokê Sûriyê, û hikûmeta Şamê de, NY pêşwazî li vê peymanê û hewildanên yekgirtina hêzên ewlekariya Sûriyê dike.
Dûjarîk tekez kir ku li her welatekî, hikûmet divê berpirsiyariya sereke ya dabînkirina ewlehiya welatiyan di nav sînorên welatê de hilgire ser xwe. Lê di heman demê de, kêmneteweyan jî divê hîs bikin ku ew parçeyek ji civak û welatê xwe ne û bikaribin kevneşopî, ziman û çanda xwe biparêzin.
Derbarê daxilkirina mafên Kurdan di destûra bingehîn a nû ya Sûriyê de jî wî got ku pêvajoyeke destûrî li Sûriyê berdewam e û Neteweyên Yekbûyî dê destwerdanê di vê pêvajoyê de neke. Lê helwesta bingehîn a NY li ser mafên kêmneteweyan berê hem bi awayekî eşkere û hem jî di danûstandinên taybet de hatiye ragihandin.
Berdevkê Sekreterê Giştî yê NY herwiha bi amajekirina hewcedariya berfireh a Sûriyê bi nûavakirinê got ku avakirina mîsyonê siyasî ya nû li vê welatê hewceyî biryara Encûmena Ewlekariyê ye. Digel vê yekê, nivîsgeha NY li Sûriyê û saziyên cuda yên vê rêxistinê piştgirî didin hewildanên hikûmeta Sûriyê ji bo nûavakirina welatê.
Dûjarîk derbarê hebûna leşkerî ya Tirkiyeyê û Îsraîlê li Sûriyê de jî got ku divê cudahî were kirin di navbera hebûna hêzên biyanî bi razîbûna hikûmeta welatekî û hebûna hêzên biyanî bêyî razîbûna wê hikûmetê. Wî derbarê vê yekê ku gelo Tirkiye ji hikûmeta Sûriyê destûr standiye an na ji bo hebûna leşkerî ya xwe li Sûriyê, hûrguliyan nedan û got ku rewşa berê û rewşa heyî ya Sûriyê ji hev cuda ne.
Dûjarîk derbarê pêvajoya aştiyê ya di navbera hikûmeta Tirkiyeyê û PKK de got ku ew nizane asta tevlêbûn an şêwirîna NY di vê pêvajoyê de çiqas e, lê Sekreterê Giştî yê NY ji vê pêvajoyê pêşwazî kiriye. Wî ev pêvajo piştî salên dirêj ên rûbirûbûnê wekî pêşketineke girîng binav kir û got ku Neteweyên Yekbûyî amade ye her gavê ku ji bo piştgirîkirina pêvajoya aştiyê di hêza wê de be, bavêje.
Wî zêde kir ku Guterres, bi taybetî di dema berpirsiyariya xwe ya wek Komîserê Bilind ê NY ji bo Penaberan, mijara Kurdan ji nêz ve şopandibû û bi penaberên Kurd re hevdîtin kiribû. Li gorî Dûjarîk, NY piştgirî dide pêvajoya siyasî li Tirkiyeyê û her dem li dijî tundûtûjiyê derketiye.
Dema ku ji berdevkê Sekreterê Giştî yê NY li ser girtina rayedar, şaredar û nûnerên Partiya Wekhevî û Demokrasiya Gelan (DEM) li Tirkiyeyê hate pirsîn, wî got ku nivîsgeha Komîseriya Bilind a Mafên Mirovan û nivîsgeha mafên mirovan a NY vê mijarê ji nêz ve dişopînin.
Derbarê Selahattîn Demîrtaş, serokê berê yê Partiya Demokratîk a Gelan (HDP), ku nêzîkî 10 sal in di girtîgehê de ye, Dûjarîk got ku ew bi xwe agahiyên li ser dosyaya wî tune ye û baştir e ku ev pirs ji berpirsên mafên mirovan ên NY were pirsîn.
Dûjarîk herwiha got ku heta ku ew dizane, Antonio Guterres heta niha bi Abdullah Ocalan, rêberê girtî yê PKKê, re têkiliyek rasterast nekiriye. Wî sedema vê yekê hebûna pêvajoyeke siyasî di navbera aliyên pevçûnê de destnîşan kir û tekez kir ku NY naxwaze bêyî razîbûna hemû aliyên têkildar xwe bixe nav vê pêvajoyê.
Berdevkê Sekreterê Giştî yê NY di beşeke din a vê hevpeyvînê de derbarê dayîna Xelata Aştiyê ya Atatürkê ji Guterres re got ku pejirandina vê xelatê nîşana têkiliyên Sekreterê Giştî yê NY bi Tirkiyeyê re ye. Wî di heman demê de tekez kir ku ev mijar nahêle Guterres derbarê binpêkirina mafên mirovan an mijarên din ên nakok de helwestê xwe nîşan nede.
Dûjarîk bi amajekirina mêvandariya Tirkiyeyê ji bo milyonên penaberên Sûriyeyê got ku Tirkiye û gelê wê ji bo demeke dirêj deriyên xwe ji penaberên Sûriyeyê û penaberên din re vekirine û li gorî Guterres, ev yek girîng e. Wî herwiha amaje bi rola Tirkiyeyê di hewildanên navneteweyî de ji bo dawîanîna şerê Ukraynayê û înîsiyatîfa Deryaya Reş ji bo veguhastina genim kir.
Dûjarîk di dawiyê de got ku Guterres hîn jî li ser helwestên xwe derbarê mafên mirovan de rawestiyaye û têkiliyên dîplomatîk bi hikûmetan re nahêlin ku ew derbarê binpêkirina mafên mirovan helwesta xwe nîşan nede.
………
Dawîya Peyam/
Etîket:
Sekreterê Giştî yê Neteweyên Yekbûyî (NY)-Antonio Guterres -Stefane Dûjarîk- mafên Kurdan
Your Comment