22 November 2026 - 18:53
Source: Kurdpress
Hikûmeta demkî ya Sûriyê hewl dide bi hezaran şervanên biyanî bike nav hêzên ewlehiyê yên welêt

Beşa Sûriyê – Hikûmeta demkî ya Sûriyê bi dijwariya tevlîkirina bi hezaran şervanên biyanî yên ji serdema şerê navxweyî mayî re rû bi rû ye. Divê ev şervan di nav avahiyên leşkerî û ewlehiyê yên welêt de bên yekgirtin. Ev mijar fikarên derbarê îhtîmala tevlîbûna hin ji van kesan bi rêxistina DAÎŞ’ê û zêdebûna gefên ewlehiyê de zêdetir kiriye

Li gorî nûçeya Ajansa Navneteweyî ya Ehl-ul-Beyt ê (s.x) – ABNA – Nêzî du sal piştî hilweşîna desthilatdariya Beşar Esed, hikûmeta Ehmed El-Şera‘ hîn jî bi pirsa diyarkirina rewşa bi hezaran şervanên biyanî re rû bi rû ye. Ev şervan di dema şerê navxweyî yê Sûriyê de tevlî komên çekdar ên dijberî rejîma berê bûbûn û niha jî beşek ji wan li vî welatî mane.

Ev şervan ji neteweyên cuda ne; di nav wan de Uygur, Ozbek, Çeçen, Daxıstanî û welatiyên welatên Erebî û rojavayî hene. Hin ji wan tevlî hêzên leşkerî û ewlehiyê yên hikûmeta nû bûne, lê komeke din red dikin ku bibin endamê avahiyên dewletê.

Gelek ji van kesan naxwazin vegerin welatên xwe yên eslî, ji ber ku dibe ku piştî vegera xwe rastî girtin û şopandina dadwerî bên. Di hin rewşan de jî welatên ku ew hemwelatiyên wan in, ji ber sedemên ewlehiyê amade nînin wan careke din qebûl bikin.

Texmînên derbarê hejmara şervanên biyanî yên li Sûriyê mayî cuda ne. Lê tê texmînkirin ku di dema herî zêde hebûna wan de, di dema şerê navxweyî de, hejmara wan digihîşt 18 hezar heta 20 hezar kesan. Tevî tevlîbûna beşek ji wan bi hêzên hikûmetê re, cudahiyên îdeolojîk û fikarên ewlehiyê hîn jî dibin asteng ji bo yekgirtina wan a tevahî di nava hêzên dewletê de.

Yek ji fikarên herî girîng, îhtîmala tevlîbûna şervanên tundrew û dijberên hikûmeta nû bi rêxistina DAÎŞ’ê re ye. Tevî têkçûna vê rêxistinê li ser xaka ku di sala 2019’an de di bin kontrola wê de bû, DAÎŞ hîn jî xwedî şaneyên veşartî û çalak e ku li herêmên cuda yên Sûriyê belav bûne. Ev şaneyan êrîşên cuda li dijî armancên cihêreng, di nav de hêzên hikûmetê û hêzên Kurd, pêk tînin.

Di meha Cotmehê de, di dema pevçûnekê ya di navbera hêzên ewlehiyê yên Sûriyê û şervanekî Fransî de li nêzîkî kampa ku şervanên fransîaxêv lê dijîn û li derdora sînorê Tirkiyeyê ye, ev şervan hat kuştin. Nêzî 70 şervanên fransîaxêv ên li vê kampê ne, tevlîbûna hêzên ewlehiyê yên hikûmetê red kirine.

Her wiha, di meha Gulanê de, hêzên hikûmeta Sûriyê li parêzgeha Idlibê operasyoneke ewlehiyê li dijî şervanên Ozbek pêk anîn. Girtina şervanekî Misrî ku gef li serokkomarê welatê xwe xwaribû, yek ji wan bûyerên din e ku dijwariyên ewlehiyê yên ji hebûna van hêzan li Sûriyê derdikevin, nîşan dide.

Di heman demê de, hebûna şervanên biyanî tenê bi pirsgirêkên ewlehiyê ve girêdayî nîne. Gelek ji wan bi jinên Sûrî re zewicîne û bi hezaran zarokên ji van zewacan çêbûne, ji ber sînordariyên qanûnên hemwelatiyê yên Sûriyê, bi pirsgirêka bêhemwelatîbûnê re rû bi rû ne. Li gorî qanûnên niha, jinên Sûrî nikarin hemwelatiya xwe bidin zarokên xwe. Hikûmetê ragihandiye ku dixwaze vê qanûnê biguherîne.

Ji aliyekî din ve, berdewamiya aloziyên etnîkî û olî, nakokiyên di navbera Kurd û Ereb de û pirsgirêkên girêdayî sazkirina avahiyên hikûmetê, rewşê ji bo hikûmeta nû aloztir kirine.

Çareserkirina rewşa şervanên biyanî û astengkirina vegera komên tundrew bo qada leşkerî, di rêça sazkirina îstiqrarê li Sûriyê de, ji dijwariyên sereke yên pêşiya hikûmeta Ehmed eş-Şera‘ têne hesibandin.

Çavkanî: Associated Press (AP)

Etîket:

  • Şervanên biyanî li Sûriyê
  • Hikûmeta Ehmed eş-Şera‘
  • DAÎŞ
  • Hêzên ewlehiyê yên Sûriyê
  • Şervanên Ozbek û Çeçen
  • Kurd û Ereb
  • Îstiqrara Sûriyê

Tags

Your Comment

You are replying to: .
captcha