9 May 2026 - 17:42
Source: kmr.abna24.com
El Cezîre: Amerîka nikare şerê bi Îranê re tehemûl bike / Dawiya karê Waşingtonê di Kendava Farsê de nêzîk e

El Cezîre nivîsî: Amerîka nikare bi lêçûneke qebûlkirî şerê bi Îranê re bi ser keve. Hesabên şaş ê Waşingtonê li ser hêz û şaristaniya pênc hezar salî ya Îranê, tenê riya mayî wekî "paşvekişîn" bi nav dike û dê dawiya hebûna leşkerî ya Amerîkayê li Kendava Farsê bi cih bîne.

Li gorî Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehlê Beytê (s.x) — ABNA —El Cezîre di analîzeke xwe de ji aliyê "Jeffrey Sachs" û "Sibyl Farès" ve, bi destnîşankirina têkçûna hesabên stratejîk ên Amerîkayê li hember Îranê nivîsî:
"Dewletên Yekbûyî nikare şer bêyî encamên felaketberdewam bike. Zêdebûna tansiyonê dê bibe sedema wêrankirina binesaziyên neft, gaz û şorbûna avê ya herêmê û dê bibe sedema felaketeke cîhanî û demdirêj. Îran dikare lêçûnên wiha yên ku Dewletên Yekbûyî nikare tehemûl bike, bicîh bîne."
Nivîskarên vê analîzê tekez kirin:"Împaratoriya Amerîkayê nikare bi lêçûnên aborî, leşkerî û siyasî yên qebûlkirî di şerê li dijî Îranê de bi ser keve."
Plana têkçûyî ya Amerîka û Îsraîlê ji bo guhertina hikûmeta Îranê
Di vê nivîsê de hatiye: "Plana şerê Amerîka û rejîma Îsraîlê, êrişeke rakirina pergala fermandariyê û kontrolê li Îranê bû, ku ji aliyê Binyamîn Netanyahu, serokwezîrê rejîma Îsraîlê, û Dawid Barnea, rêberê Mosadê, ve ji Trump re hate firotin. Hîpotez ev bû ku bombebarana hevbeş û êrîşkar dê avahiya kontrol û fermandariyê, bernameya nukleerî û Pasdaranên Şoreşa Îslamî ya Îranê ew qas qels bike ku Dewletên Yekbûyî û rejîma Îsraîlê dê hikûmeteke nerm li Tehranê bicîh bikin."
El Cezîre zêde kir: "Trump bi xuya yî qayil bû ku ew dikare heman rêya ku li Venezuelayê derbas kiriye, li Îranê jî bişopîne; ji bîr kir ku Îran ji dîrok, teknolojî, çand, erdnîgarî, leşkerî, gelhe an jî jeopolitîk ve ne Venezuela ye."
Têkçûna meydanî ya Amerîkayê: "Tu hikûmeteke cîgir, teslîmîyetek, tu rêya serfiraziyê tune"
Ev rapor zêde dike: "Hikûmeta Îranê bişkotek çênebû. Pasdaranên Şoreşa Îslamî ya Îranê bi tu awayî ji hev belav nebûn û bi fermandariyeke navxweyî ya xurtir û roleke berfirehtir di avahiya ewlehiya neteweyî de derket. Ofîsa Rêberî hate parastin, saziya olî piştgirî da wê û gel li dijî êrîşa biyanî yek bûn."
Li gor nivîsa El Cezîre, "bi derbasbûna du mehan ji destpêka şer, Trump û Netanyahu tu hikûmeteke cîgir ya Îranê di bin kontrola xwe de nîn e, tu Îranî ji bo bidawîanîna şer teslîm nebûye, û tu rêyeke leşkerî ber bi serfiraziyê ve tune ye. Tenê rêya ku Dewletên Yekbûyî pêş digire, paşvekişîn e, dema ku Îran li gel tengava Hirmizê berpirsiyar e."
Çar sedemên hesabên şaş yên felaketber ên Amerîkayê
El Cezîre çar sedemên serekî yên têkçûna hesabên stratejîk ên Amerîkayê jimartin:
Sedema yekem, dadbariya nerast li ser Îranê: Îran şaristaniyeke mezin bi 5 hezar sal dîrok, çanda kûr, berxwedana neteweyî û serbilindiyê ye. Hikûmeta Îranê ne li ber xwe da ku teslîmî zordariya Amerîkayê bibe, bi taybetî bi vê rastiyê ku Îraniyan bi bîr tînin ka Dewletên Yekbûyî di sala 1953'an de bi hilweşandina hukûmeta hilbijartî ya Mihemed Musadiq, demokrasiya Îranê çawa hilweşand.
Sedema duyem, kêm girtina tevliheviyên teknolojiyê li Îranê: Îran di endezyarî û matematîkê de di pileke giring a cîhanî de ye. Vî welatî bingehê pîşesaziyek berevanî ya xwecî bi mûşekên balîstîk ên pêşketî, pîşesaziya îha ya xwecî û şiyana hilgirtina orbital a xwecî ava kiriye.
Sedema sêyem, guherîna teknolojiya leşkerî bi sûda Îranê: Lêçûna mûşekên balîstîk ên Îranê beşek piçûk e ji lêçûna mûşekên ragir ên Amerîkayê. Îhayên Îranê 20 hezar dolar lêçûn e; mûşekên ragir ên berevaniya hewayî ya Amerîkayê 4 milyon dolar. Mûşekên dijî keştiyên Îranê keştiyên şer ên 2-3 milyar dolarî yên Amerîkayê tehdît dikin.
Sedema çarem, bêaqilbûna pêvajoya siyasetçêkirina Amerîkayê: Şerê Îranê ji aliyê komeke piçûk ji dilsozên Trump li cihê betlaneyê Mar-a-Lago ve bêyî tu pêvajoyeke navnijadî ya fermî hate biryar dan. Joe Kent, rêberê Navenda Neteweyî ya Şerê li dijî Terorîzmê ya Trump, di 17'ê Adarê de bi nameyeke giştî îstîfa kir û wê wekî "odeya dengvedanê" ji bo xapandina serokdewletê binav kir.
Hegemonya Amerîkayê û pêşeroja herêmê
El Cezîre diyar kir: "Ev şer ne pêwîstî bû û ne jî şerek bijartî bû; ev şer hewes bû. Hîpoteza sereke, hegemonya bû. Dewletên Yekbûyî di hewlê da ku serdestiya xwe ya cîhanî yê ku êdî nîn e, biparêze û rejîma Îsraîlê di hewlê da ku serdestiya xwe ya herêmî yê ku dê qet nebîne, bi cih bike."
Sê rastiyên nû piştî şer
Li gor vê analîzê, "dawiya muhtemel a vî şerî dê bi vegera tiştekî nêzî rewşa berê ya berî wî be, ji bilî sê rastiyên nû li meydana şer: yekem: Îran dê kontrola operasyonel li ser tengava Hirmizê hebe. duyem: helwesta ragirtina Îranê dê bi awayekî berçav zêde bibe. sêyem: hebûna leşkerî ya demdirêj a Dewletên Yekbûyî li Kendava Farsê dê bi awayekî berçav kêm bibe."
El Cezîre tekez kir: "Îran dê ji serweriya xwe li hember cîranên xwe bikar neyne. Îran li hember cîranên Kendava Farsê berjewendiyên stratejîk ên demdirêj di hevkariyê de hene, ne şerekî domdar. Îran dê şer rawestîne."
Vegera dîplomasiyê, tenê rêya Amerîkayê
Ev analîz di dawiyê de destnîşan kir: "Trump bêguman dê hewil bide ku paşvekişîna pêş de wekî serfiraziyeke mezin a leşkerî û stratejîk nîşan bide. Dê wiha îdiayên rast dernekevin. Rastî ev e ku Îran ji wê yê ku Amerîka têdigihîşt, pir tevlihevtir e. Împaratoriya Amerîkayê nikare şerê li dijî Îranê bi lêçûneke aborî, leşkerî û siyasî ya qebûlkirî bi ser keve. Lêbelê, ya ku Amerîka dikare ji nû ve bi dest bixe, hin aqilmendî ye. Dem hatiye ku Dewletên Yekbûyî vegere qanûn û dîplomasiya navneteweyî."
..................................
Dawiya peyamê
Etîket:
Amerîka, Îran, Şerê Îran û Amerîkayê, Tengava Hurmuzê, Kendava Farsê
 

Your Comment

You are replying to: .
captcha