17 June 2026 - 13:59
Source: kmr.abna24.com
Derketina şêwazekî nû di vekolîna nasnameya jina misilman de di Şerê Remezanê de; ne kelûpelên rojavayî, ne jî girtîbûna(veşarî ya) rojhilatî

Dr. Dawid Sefa, di rûniştina zanistî û lêkolînerî ya bi navê «Ji nû ve afirandina nasnameya zayendî di çarçoveya kirdarên komî de: Ravekirineke civaknasî li ser karîgeriya jinan di Şerê Remezanê de» de ku bi mêvandariya Ofîsa Karûbarên Lêkolîn, Pêşveçûn û Lêkolînan a Civata Cîhanî ya Ehlê Beytê (s.x) û bi hevkariya Enstîtuya Perwerdehiya Kurt-dem a Camiat el-Mustefa û Ajansa Nûçeyan a EBNYê hat lidarxistin, axivî.

Li gorî ragihandina Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehlê Beytê (s.x) — ABNA —Dr. Dawud Sefa, endamê heyeta zanistî ya Camiat el-Mustefa el-Elamîye, bi baldarî li ser qatên veşartî yên karîgeriya jinan di qeyranên hemdem de, tekezî li ser pêwîstiya ji nû ve pênasekirina nasnameya zayendî di çarçoveya kirdarên komî de kir û «Şerê Remezanê» wekî meydana teciliya (nîşandana) bîreweriya civakî ya jinan bi nav kir.

1. Qeyrana Mercîyetê: Di navbera Modelên Dînî û Pêşangehên Virtual de

Dr. Sefa di destpêka axaftina xwe de bi anîna rojevê ya vê pirsê ku «Çima îro lêkolîna nasnameya zayendî girîng bûye?», diyar kir ku civaka îroyîn di rêya tevger ber bi modernîteyê de, bi dijwariyên cidî re di warê malbatê de rû bi rû ye. Wî diyar kir ku nasname du qatên derve (kirdarî) û hundirîn (zanistî û hestyarî) hene û tekezî kir: «Carinan dibe ku di navbera van her duyan de an jî di navbera rolên kesane de nakokî çêbibin.»

Sefa, koka nakokiyên nasnameyî yên jinên îroyîn li «pêşbaziya di mercîyetên wateyê de» dît û diyar kir ku jin îro nasnameya xwe tenê ji yek çavkaniyê nagire. Wî got: «Dibe ku mercîyeta jinekê di dewreyekê de «jin-nîşandêriya Instagramê» be, di dewreyekê de ayet û rîwayet bin û di dewreyekê de jî modelên dînî bin.» Ev têkeliya mercîyetan, li gorî şiroveya wî, dibe sedema têkçûna nasnameyê di civakekê de ku leza guherînên wê ji hêza lihevhatina çalakvanan zêdetir e.

2. Civaka di Qonaxa Veguhêzînê de

Endamê heyeta zanistî ya Camiat el-Mustefa, civaka Îranê wekî civakeke di qonaxa veguhêzînê de bi nav kir ku ne bi temamî kevneşop e û ne jî bi temamî modern e; ev rewş dibe sedema «rawestan û livdariya hevgirtî ya di nasnameyê de». Wî bi rexnekirina nêrînên rojavayî wek yên Habermas, destnîşan kir ku berevajî xeyala wan ku dijberiyê ji nebûna azadiyê dizanin, jinan di nîzama îslamî de bi beşdariya rasteqîn di meydanê de, bersiva nakokiyên xwe yên nasnameyî dane.

3. Şerê Remezanê: Ezmûna Şaristaniyî û Endezyariya Têgihiştinê

Dr. Sefa «Şerê Remezanê» ne tenê wek şerekî leşkerî, lê wek «şerekî bi modeleke şaristaniyî» bi nav kir. Wî hişyarî da ku kolonyalîzma (stêlkariya) îroyîn, «kolonyalîzmeke têgihiştinî û çandî» ye ku armanca wê kontrolkirina hiş û endezyariya wateyê ye.

4. Mîrata Rêberê Şehîd û Nimûneya Sêyem a Jina Misilman

Wî bi pesindana rola bêhempa ya Rêberê Mezin ê Şoreşê û «Rêberê Şehîd» (Şehîd Silêmanî) di şirovekirina bingehên berxwedanê de, got: «Rêberê şehîd çiqas bingeh danîbûn… û em niha encamên wê dibînin.» Sefa diyar kir ku beşdariya jinan di meydanê de ji sê nasnameyên bingehîn, cihî û pêwendîdar bandor bûye ku bi mînakgirtina ji malbata Pêxember (Ehlê Beyt) û şîîzma dadxwaz, nasnameya bingehîn veguherandiye «bîreweriya civakî».

Dr. Sefa bi şirovekirina «Nimûneya Sêyem a Jina Misilman», ev nimûne wek jinekê pênase kir ku ne «jina rojavayî ya kevinbûyî û bûye kelûpelê çandî» ye û ne jî «jina rojhilatî ya kevneşop a bê-karîgeriya civakî» ye. Ew jineke çalakvan û şaristanî-afirîn e ku di xaçerêya nasnameya dînî, neteweyî û şoreşgerî de cih digire.

5. Vegotina ji Dilê Meydanê: «Em Hest bi Hêzê Dikin»

Ev lêkolîner bi piştrastkirina hevpeyvînên meydanî di dema Şerê Remezanê de, bal kişand ser gotinên çalakvanan û got: «Wan gotin em hest bi hêzê dikin, em hatin dîtin.» Wî zêde kir ku beşdariya van jinan ne hilbijartineke asayî bû, belkî «banga hebûnê ya dînî» bû; bi awayekî ku digotin: «Divê biçûma, min nedikarî di malê de bimam. Eger neçûma, wijdanê min aram nedibû.»

6. Nakokiya Paradîgmayan: Zewaca Îslamî li hemberî Dijberiya Rojavayî

Sefa bi şirovekirina prensîbên sêyemîn ji bo rêvebirina dijwariyên nasnameyî, tekezî li ser prensîba «Zewacê» (Hevpeymanî) kir û ew li hemberî nêrîna fêmînîstî bi cih kir. Wî cudahiya nêrîna rojavayî û îslamî wiha şirove kir: «Nêrîna rojavayî di analîzkirina nîzama cîhanê de digihîje celebeke dîyalektîkê ku li ser bingeha dijberî û nakokiyê ye, lê di nêrîna îslamî de bingeha cîhanê li ser zewacê hatiye avakirin ku tê wateya temamkeriya hev û hev-hêzkeriyê.»

7. Pêşniyara Modeleke Cîhanî ji bo Jina Misilman

Wî di dawiyê de du prensîbên «pêşînîdana rolan» û «amadebûna civakî ya rewa» wek stûnên modeleke xwecihî ya demokrasiya dînî danasîn û pêşniyar kir ku ev model wek modelekî giştgir ji bo rêkxistina pêwendiyên kesane û civakî yên jina misilman li asta navneteweyî were pênasekirin.

............
Dawiya peyamê

Etîket :
Dr. Dawûd Sefa
Ji hilberîna nasnameya zayendî di nav çalakiya kolektîf de: Raveyeke civaknasî ya li ser ajeniya (faktorî) jinan di Şerê Remezanê de
Rola jinan di Şerê Remezanê de
Şerê Remezanê
Analîza Şerê Remezanê

Tags

Your Comment

You are replying to: .
captcha