Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehl-ul-Beyt ê (s.x) – ABNA – Wezîrê Derve yê Îranê, Seyîd Abas Eraqçî, roja Duşemê, 27ê Mehê, di civîna çapemeniyê ya hevpar de bi hevpîşeyê xwe yê Rûs, Sergey Lavrov, li Tehranê ragihand ku her du welat di derbarê pêşveçûnên Afxanistanê, girîngiya kêmkirina tengezariyê di navbera Kabul û Îslamabadê de û têkoşîna li dijî gefên terorîstî li herêmê xwedî helwesteke hevpar in.
Eraqçî di vê civînê de got: «Em di derbarê mijarên Afganistanê, kêmkirina tengezariyê di navbera Kabul û Îslamabadê de û têkoşîna li dijî gefên terorîstî de jî li hev digihîjin.»
Wezîrê Derve yê Îranê her wiha tekez li ser girîngiya çareserkirina nakokiyên herêmî bi rêya dîplomasî û diyalogê kir û got ku çareseriyên siyasî ji bo kêmkirina tengezariyê pêwîst in.
Ev daxuyanî di demekê de tên kirin ku têkiliyên di navbera Talîban û Pakistanê de, ji ber zêdebûna pevçûnên li ser sînor û nakokiyên ewlehiyê di mehên dawî de, rastî tengezariyeke bêhempa bûne.
Fikarên Rûsyayê ji derbasbûna komên terorîstî ji Afxanistanê bo Pakistanê
Di heman demê de ku Tehran û Moskow girîngiya kêmkirina tengezariyê tekez dikin, Albert Khorev, balyozê Rûsyayê li Pakistanê jî fikarên xwe derbarê berdewamiya nakokiyên sînorî, girtîbûna dergehên bazirganiyê û raporên têkildarî derbasbûna hêmanên terorîstî ji Afganistanê bo axa Pakistanê anîn ziman.
Balyozê Rûsyayê roja Duşemê, 27ê Mehê, di civînekê de li Enstîtuya Lêkolînên Stratejîk a Îslamabadê, bi işaret bi encamên ewlehî û aborî yên nakokiyên di navbera Talîban û Pakistanê de, ragihand ku Moskow amade ye ji bo kêmkirina tengezariyê di navbera her du aliyan de roleke çalak bilîze.
Wî her wiha fikarên xwe derbarê kuştin û birîndarbûna sivîlan di encama operasyonên leşkerî yên Pakistanê de li Afganistanê anîn ziman. Ew bal kişand ser raporên derbarê ketina hêmanên terorîstî ji axa Afganistanê bo Pakistanê û bandora vê yekê li ser ewlehiya parêzgeha Xeyber Paxtûnxwa, ku ev yek jî bûye sedema fikarên Rûsyayê.
Ev dîplomatê Rûs her wiha hişyarî da ku girtîbûna dergehên sînorî yên di navbera Afganistan û Pakistanê de, ji bilî zirarê gihandina aboriya her du welatan, bandorê li ser bazirganiya herêmî û girêdanên veguhastinê yên Pakistanê bi Rûsya û welatên Asyaya Navîn re jî dike.
Wî çareserkirina nakokiyên di navbera Kabul û Îslamabadê de ne tenê di berjewendiya her du welatan de, lê di berjewendiya ewlehî û aborî ya hemû welatên herêmê de jî da zanîn.
Berdewamiya pevçûnên sînorî; Talîban raporan red dike
Di heman demê de, çavkaniyên herêmî ji televîzyona Amû re gotine ku di rojên derbasbûyî de, li hin deverên parêzgehên Paktîa û Paktîkayê, pevçûnên biçûk di navbera hêzên Talîban û leşkerên Pakistanê de berdewam bûne.
Lê belê, Wezareta Parastinê ya Talîbanê di bersiva vê televîzyonê de, derketina pevçûnên nû li van deveran red kiriye.
Pakistan gelek caran Talîbanê bi sûcdarkirina ku ew endamên Tehrîka Talîban Pakistanê (TTP) dihewîne û derfetê dide komên çekdar ku li ser axa Afganistanê çalak bin, tawanbar kiriye.
Di aliyê din de, rayedarên Talîbanê ev sûcdariyên red kirine û îdia dikin ku ew nahêlin axa Afganistanê ji bo gefxistina ewlehiya welatên din were bikaranîn.
Berdewamiya van nakokiyan, ji bilî zêdekirina tengezariya leşkerî, bûye sedema girtina dergehên sereke yên sînorî, astengbûna danûstandinên bazirganiyê û zêdebûna fikaran derbarê ewlehiya sivîlan li herêmên sînorî yên her du welatan.
Têkiliyên berfireh bi Talîbanê re û fikarên domdar derbarê gefên ewlehiyê
Îran û Rûsya di salên dawî de têkiliyên siyasî û aborî yên berfireh bi desthilatdariya Talîbanê re ava kirine û tekez li ser girîngiya hevkariyên herêmî bi Afganistanê re kirine.
Lê belê, fikarên derbarê çalakiya komên terorîstî li Afganistanê û encamên gengaz ên van çalakiyan ji bo ewlehiya welatên cîran, hîn jî di nav mijarên sereke yên Tehran û Moskowê de ne.
Rûsya berê jî amadebûna xwe ji bo alîkarîkirina çareserkirina nakokiyên di navbera Talîban û Pakistanê de ragihandibû û xwestibû ku pêşî li belavbûna pevçûnên sînorî bê girtin.
Tezkirina nû ya wezîrên derve yên Îranê û Rûsyayê li ser têkoşîna li dijî terorîzmê û kêmkirina tengezariyê di navbera Kabul û Îslamabadê de, di demekê de tê kirin ku nakokî li ser hebûn û çalakiya komên çekdar li Afganistanê hîn jî bê çareserî mane. Talîban jî sûcdariyên derbarê bikaranîna axa vî welatî ji aliyê komên terorîstî ve qebûl nake.
Di rewşeke wiha de, berdewamiya tengezariyê di navbera Talîban û Pakistanê de dikare, ji bilî xistina ewlehiya herêmên sînorî di bin metirsiyê de, pêşketina hevkariyên aborî û veguhastinê li herêmê jî bi zehmetiyên zêdetir re rû bi rû bike. Ev mijar niha bûye yek ji xalan sereke yên şêwirînên dîplomatîk ên hevpar ên Tehran û Moskowê.
Dawiya nûçeyê
Etîket: Afxanistan, Talîban, şerê Talîban û Pakistanê, Pakistan, Rûsya, Îran, Seyîd Abbas Eraqçî
Your Comment